افزایش پیوسته تعرفههای واردات آمریکا طی سال ۲۰۲۵، صنعت آلومینیوم کانادا را در نقطهای حساس قرار داده و پیامدهای اقتصادی، ساختاری و صنعتی گستردهای را با خود به همراه داشته است. منطقه سگنه-لاک-سن-ژان که بیش از یک قرن قلب تپنده تولید آلومینیوم کانادا بوده، اکنون در شرایط بسیار مبهمی ناشی از وضع محدودیتهای تجاری از سوی آمریکا روبهرو است.
اعمال تعرفههای ۲۵ تا ۵۰ درصدی تحت بند ۲۳۲ قانون توسعه تجارت آمریکا نه تنها جریان صادرات آلومینیوم اولیه را مختل کرده است بلکه محصولات پاییندستی را نیز هدف قرار داده و موجب افزایش شدید قیمتها در بازار آمریکا شده است. این وضعیت در حالی رخ میدهد که ایالات متحده آمریکا همچنان وابستگی قابل توجهی به واردات آلومینیوم از کانادا دارد. در واکنش، دولت فدرال کانادا و دولتهای استانی مجموعهای از اقدامات حمایتی از جمله ایجاد صندوق پنج میلیارد دلاری، پیادهسازی سیاستگذاری «خرید کالای تولیدی کانادا» و پیگیری مذاکرات در چارچوب توافقنامه ایالات متحده آمریکا مکزیک کانادا را اجرا کردهاند. با وجود زیانهای تخمینی نزدیک به نیم میلیارد دلار، صنعت آلومینیوم کانادا در حال بازآرایی بوده و فرصتهایی در حوزه بازارهای جدید، بهکارگیری فناوری ذوب و تولید آلومینیوم کمکربن یا پاک ایجاد شده است.
برای بیش از یک قرن، منطقه سگنه-لاک-سن-ژان در استان کبک تنها یک مرکز تولید آلومینیوم نبوده بلکه زیرساخت صنعت آلومینیوم کانادا را شکل داده است. توسعه اقتصادی این منطقه، ایجاد اشتغال و حتی هویت محلی آن در پیوندی مستقیم با تولید این فلز استراتژیک بوده است. با این وجود، به نظر میرسد روابط دیرینه و یکپارچه این منطقه با بازار ایالات متحده آمریکا به دلیل تعرفههای وضع شده از سوی دولت ترامپ در معرض تهدید قرار گرفته است؛ تهدیدی که ناشی از افزایش پیوسته تعرفهها از سوی واشنگتن بوده است و میتواند یکی از پایدارترین همکاریهای صنعتی در قاره آمریکای شمالی را با چالش جدی روبهرو کند.
تعرفههای آمریکا و بحران آلومینیوم کانادا
تنش تجاری میان آمریکا و کانادا از ماه مارس ۲۰۲۵ آغاز شد؛ زمانی که دولت آمریکا با استناد به ملاحظات امنیت ملی و براساس بند ۲۳۲ قانون توسعه تجارت، تعرفهای ۲۵ درصدی بر آلومینیوم و فولاد کانادا اعمال کرد. تنها سه ماه بعد، این تعرفهها دو برابر شد و به ۵۰ درصد رسید.
در حال حاضر دامنه محدودیتها تنها به شمش و آلومینیوم اولیه ختم نمیشود بلکه طیفی گستردهای از محصولات پاییندستی شامل ورقها، پروفیلها و محصولات نهایی را نیز در بر میگیرد؛ البته قراضه آلومینیوم از این تعرفهها مستثنی است.
با اعمال این سیاستها، قیمت آلومینیوم در بازار آمریکا جهش کمسابقهای را تجربه کرد و پریمیوم این فلز در ایالتهای غرب میانه ظرف چند ماه حدود دو برابر افزایش را به ثبت رساند. این افزایش برای تولیدکنندگان داخلی آمریکا یک سود کوتاهمدت به همراه داشت اما برای کانادا، پیامدی جز آشفتگی در فرایند تولید، کاهش حجم صادرات و فشار اقتصادی به همراه نداشت.
براساس برآوردهای برخی کارشناسان، صنعت آلومینیوم کانادا تاکنون حدود ۵۰ میلیون دلار زیان مستقیم را به واسطه اجرای تعرفههای ترامپ متحمل شده و پیامدهای غیرمستقیم آن نظیر تاخیر در روند صادرات، تعلیق سرمایهگذاریها و بیثباتی در وضعیت نیروی کار همچنان در حال افزایش است.
ژان سیمار، رئیس انجمن آلومینیوم کانادا، این تعرفهها را «به شدت اثرگذار» توصیف کرد و افزود: هفتهای ۵۲ هزار تن فلز آلومینیوم از کانادا به آمریکا صادر میشود و این محمولههای صادراتی اکنون با تعرفه ۵۰ درصدی مواجهند.
وی با بیان اینکه توقف کامل این جریان و یافتن بازارهای جایگزین هفتهها زمان خواهد برد، مطرح کرد: با وجود بحثهای مطرح شده در آمریکا مبنی بر بازیابی صنعت آلومینیوم، این کشور همچنان به شدت به کانادا برای تامین فلز خود متکی است؛ به طوری که طبق آمار حدود ۷۰ درصد واردات آلومینیوم آمریکا از کانادا تامین میشود. همچنین میزان مصرف آلومینیوم آمریکا سالانه پنج میلیون تن اعلام شده است اما تولید سالانه آن تنها حدود ۶۷۰ هزار تن بوده که رقمی معادل ظرفیت تولید یک واحد ذوب آلومینیوم در استان کبک کانادا است.
به گفته سیمار، آمریکا ناچار است بین واردات از کانادا یا روی آوردن به تولیدکنندگان آلومینیوم در خاورمیانه، روسیه، چین یا هند یکی را انتخاب کند.
اوضاع اقتصادی منطقه سگنه-لاک-سن-ژان خوب نیست
در منطقه سگنه-لاک-سن-ژان، جایی که آلومینیوم نه تنها یک فعالیت صنعتی بلکه بخشی از هویت فرهنگی است، آثار بحران به واسطه اجرای تعرفههای واردات ترامپ به صورت فوری و ملموس را میتوان احساس کرد.
آندره پولن، مدیرعامل شرکت «Rémac»، تولیدکننده اسکله، دکل و سازههای مخابراتی آلومینیومی که تجربه بسیاری در صنعت آلومینیوم دارد، اظهار داشت: این شرکت دیگر نمیتواند در بازار رقابت کند.
وی خاطرنشان کرد: شرکت «Rémac» حتی با اینکه از سازمان «Export Development Canada» کمکهزینه دریافت کرده است، به این سازمان اعلام کرده که از دریافت این اعتبار مالی به این دلیل که دیگر قادر به فروش دکلها در بازار آمریکا نیست، منصرف شده است.
اگرچه شرکت «Rémac» به واسطه تنوع محصولات و حضور در بازارهای خارج از آمریکای شمالی توانسته است از فشارها جان سالم به در ببرد اما پولن معتقد است که کانادا باید نگاه خود را نسبت به بهرهبرداری از صنعت آلومینیوم داخلی تغییر دهد.
وی عنوان کرد: در واحدهای ذوب آلومینیوم شرکت «Rio Tinto»، یکی از بزرگترین شرکتهای فعال در منطقه، کارگران همچنان مشغول به کار هستند اما نگرانیها درباره آینده شغلی آنها افزایش یافته است؛ به ویژه اینکه ممکن است دور تازهای از تعرفهها بر عملکرد این واحدهای تولیدی طی ماههای پیشرو اثر بگذارد.
ایجاد تعادل میان حمایت فوری و بازآرایی بلندمدت در صنعت آلومینیوم کانادا
دولت فدرال کانادا در واکنش به این بحران، مجموعهای از اقدامات اضطراری و راهبردی را در دستور کار قرار داده است. دولت لیبرال یک صندوق حمایتی پنج میلیارد دلاری برای بخشهای آسیبدیده از تعرفهها از جمله آلومینیوم ایجاد کرده و سیاست «خرید کالای تولیدی کانادا» به منظور افزایش مصرف فولاد و آلومینیوم داخلی در پروژههای زیرساختی ملی را به اجرا گذاشته است.
در حوزه دیپلماسی اقتصادی نیز دولت مارک کارنی در حال مذاکره با دولت آمریکا برای کاهش تعرفههاست. با این حال، پیشرفتهای حاصلشده در این زمینه محدود بوده است.
در مقابل، دولت کانادا تعرفههای تلافیجویانه ۲۵ درصدی بر ۲۹٫۸ میلیارد دلار کالای آمریکایی را حفظ کرده است. با این حال، برخی کالاهای غیرضروری در ماه سپتامبر ۲۰۲۵ از این تعرفهها به نشانه حسن نیت دولت این کشور حذف شدند. در همین ماه، دولت ترامپ با اعلام ۱۰ درصد تعرفه اضافی بر کالاهای کانادایی، فضای بیثباتی تجاری میان این دو کشور را تشدید کرد.
در چارچوب توافقنامه ایالات متحده آمریکا مکزیک کانادا، تلاشها از سوی دولت مارک کارنی برای دستیابی به یک راهحل عادلانه، همزمان با لغو یا کاهش معافیتهای تعرفهای بر محصولات آلومینیوم و فولاد، به ویژه برای حوزههای امنیت ملی، بهداشت و زنجیره تامین بخش تولید افزایش یافته است.
در سطح استانی نیز اقداماتی همچون وضع تعرفه موقت صادرات برق در استان انتاریو و طرحهای حمایتی «خرید کالای کانادایی» برای تقویت تابآوری صنعت آلومینیوم اجرا شده است.
بازآفرینی ساختار صنعت آلومینیوم کانادا در دل بحران
برآوردهای صورت گرفته نشان میدهد که بحران تعرفههای واردات تاکنون نزدیک به نیم میلیارد دلار زیان به صنایع کانادا تحمیل کرده است. با این حال، بسیاری از تولیدکنندگان این شرایط را فرصتی برای بازآفرینی و تغییر مسیر صنعت آلومینیوم کانادا میدانند.
گسترش بازارهای صادراتی جدید، توسعه فناوریهای ذوب کمکربن و افزایش تولیدات نوآورانه که با اعتبار جهانی کانادا در زمینه تولید آلومینیوم پاک و پایدار همخوانی دارد، از جمله مهمترین تغییر رویکردها در صنعت مذکور به شمار میرود.
در منطقه سگنه-لاک-سن-ژان، آغاز پروژه نوسازی واحد ذوب شرکت «Rio Tinto» روزنهای از امید را در دل صنعت آلومینیوم کانادا ایجاد کرده است. از سوی دیگر، بازیگران صنعت آلومینیوم از دولت کانادا درخواست کردهاند که تمرکز خود بر روی مزیت رقابتی این کشور در نیروگاههای برقآبی را به عنوان پشتوانهای حمایتی به منظور رشد تولید سبزترین آلومینیوم جهان معطوف کند.
منبع: فلزات آنلاین
دفتر مرکزی:
کد پستی:
تماس با دفتر رسانه: