بازار فلز مس که به دلیل پیوند مستقیم آن با رشد شاخص تولید ناخالص داخلی در مقیاس جهانی از اهمیت خاصی برخوردار بوده، همواره به عنوان شاخصی برای سنجش سلامت اقتصاد جهانی مطرح است.
ثبت رکورد تاریخی ماه اکتبر ۲۰۲۵ در بازار مس نه ناشی از رونق اقتصادی بلکه نتیجه یک حادثه انسانی تلخ بود؛ حادثهای که به موجب آن قیمت این فلز برای نخستین بار از مرز ۱۱ هزار و ۲۰۰ دلار به ازای هر تن عبور کرد.
حادثه رانش زمین در معدن مس گراسبرگ اندونزی که به مرگ ۹ نفر انجامید، موجب توقف عملیات استخراج در این معدن تحت مالکیت شرکت «Freeport-McMoRan» شد. فراتر از جنبه انسانی این رویداد، چنین اتفاقی پیامدی مهم برای بازار مس داشت و آن اینکه پیشبینیها درباره تعادل عرضه و تقاضای مس تا چه اندازه میتواند از برخی وقایع تاثیرپذیری داشته باشد. در حقیقت کوچکترین وقفه در زنجیره تامین، بازار مس را به سمت وضعیت کسری عرضه سوق خواهد داد.
رشد تاریخی قیمت مس را به تنهایی نمیتوان به وقوع حادثه در معدن گراسبرگ محدود کرد. پیشتر، احتمال اعمال تعرفههای ایالات متحده آمریکا بر مس تصفیهشده موجب شد صادرکنندگان آمریکایی حجم زیادی از محمولههای مس را از انبارهای بورس «LME» و بورس کالای شیکاگو به این کشور ارسال کنند. شرکت گلدمن ساکس برآورد کرده که در حال حاضر موجودی ذخایر انبارهای مس بورس «LME» تنها به حدود ۶۶۰ هزار تن رسیده است.
در کنار محدودیت عرضه در بازار مس، باید به این نکته نیز توجه کرد که رشد ظرفیتهای جدید تولید فلز بسیار محدود بوده و میزان افزایش آن برای سال جاری میلادی تنها ۲٫۸ درصد برآورد شده است؛ در حالی که تقاضا برای این فلز همچنان با سرعت رو به افزایش است. روند جهانی اجرای فرایند الکتریکیسازی در بخشهای مختلف، از جمله یکی از دلایل اصلی این روند افزایش تقاضای مس به شمار میرود.
به گفته ایان اندرسون، مدیر ارشد تجاری شرکت «Teck Resources»، در برابر رشد ناچیز تولید فلز سرخ، ظرفیت ذوب جهانی مس در سال ۲۰۲۵ تنها ۸٫۵ درصد افزایش یافته است.
از سوی دیگر، اگرچه نرخ رشد تقاضا برای مس مرتبط با خودروهای الکتریکی نسبت به سالهای گذشته نزولی شده اما همچنان در سطحی بالایی قرار دارد. فرایند کربنزدایی در بخش اقتصاد نیز اگرچه کمتر از سالهای گذشته مورد توجه است، با این وجود همچنان نقش مهمی در تقاضای جهانی برای مس ایفا میکند.
وی در ادامه تاکید کرد: برای نخستین بار طی ۵۰ سال گذشته، نرخ مصرف انرژی از رشد تولید ناخالص داخلی اقتصادی پیشی گرفته است؛ روندی که نشانهای از استمرار افزایش تقاضای انرژی در آینده محسوب میشود.
فعالان صنعت معدن ترجیح میدهند قیمت مس به صورت تدریجی روند صعودی را تجربه کند تا از نوسانات شدید قیمت در بازار این فلز جلوگیری شود. پائول گیت، رئیس بخش استراتژی شرکت «Anglo American»، معتقد است جهش ۵۰ درصدی قیمت طلا در ۱۲ ماه گذشته میتواند تصویری از پتانسیل نوسانات قیمتی در بازار مس را ارائه دهد.
به گفته وی، نسبت قیمت مس به طلا در بلندمدت در حال حاضر در پایینترین سطح خود از سال ۱۹۷۵ میلادی قرار دارد که میتواند قیمت افزایش نرخ مس تا حدود ۲۲ هزار دلار در هر تن را توجیهپذیر کند.
اگرچه چنین افزایش قیمتی در بازار مس، موجی از راهاندازی پروژههای توسعهای در سراسر جهان را به دنبال خواهد داشت اما ورود این پروژهها به مرحله بهرهبرداری سالها به طول خواهد انجامید. به طور کلی، برای راهاندازی و تکمیل یک معدن مس جدید به حدود ۱۷ سال زمان نیاز است.
گیت در همین رابطه خاطرنشان کرد: سرمایهگذاریهای گسترده در صنعت مس باید از حدود سال ۲۰۱۵ شروع میشد اما بحران ناشی از هزینهکرد بیش از حد شرکتها در بازه زمانی ۱۰ سال گذشته و سپس شیوع ویروس کرونا، روند اجرای پروژههای جدید را متوقف یا کند کرد.
نتیجه آنکه اکنون جهان با کمبود پروژههای مس آماده سرمایهگذاری مواجه است؛ پروژههایی که با راهاندازی آنها امکان ایجاد تعادل در روند عرضه و تقاضا در بازار در بازه زمانی کوتاهمدت تا میانمدت فراهم خواهد شد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: با وضعیت به وجود آمده در بازار مس، شرایط برای افزایش بیشتر قیمت فلز سرخ فراهم شده است.
منبع: فلزات آنلاین
دفتر مرکزی:
کد پستی:
تماس با دفتر رسانه: