صعود بازار عناصر نادر خاکی

پس از آن‌که چین صادرات اقلام دوکاربردی با استفاده نظامی به ژاپن را ممنوع اعلام کرد، سهام شرکت‌های مرتبط با عناصر نادر خاکی در آسیا–اقیانوسیه جهش قابل‌توجهی را تجربه کردند. این محدودیت‌ها نه تنها بازار تولیدکنندگان نادر خاکی در ژاپن و استرالیا را تقویت کرد، بلکه نگرانی‌ها از افزایش هزینه زنجیره‌های تأمین و تأثیر آن بر صنایع خودرو، ماشین‌آلات و دفاع ژاپن را نیز تشدید کرده است.

پس از آن‌که چین صادرات اقلام با کاربرد نظامی به ژاپن را ممنوع اعلام کرد، سهام شرکت‌های مرتبط با عناصر نادر خاکی در سراسر منطقه آسیا–اقیانوسیه با رشد قابل‌توجهی مواجه شد؛ اقدامی که می‌تواند به ایجاد گلوگاه در زنجیره‌های تأمین مواد حیاتی منجر شود.

در بازار توکیو، سهام Toyo Engineering Corp. که فناوری استخراج عناصر نادر خاکی از بستر دریا را توسعه می‌دهد، ۲۰ درصد افزایش یافت. همچنین سهام تولیدکننده سریم، Daiichi Kigenso Kagaku-Kogyo Co.، تا ۲۷ درصد جهش کرد. در استرالیا نیز سهام شرکت معدنی Lynas Rare Earths Ltd. تا ۱۶ درصد افزایش یافت که بیشترین رشد آن از ماه ژوئیه تاکنون محسوب می‌شود. سهام تولیدکننده فلزات Australian Strategic Materials Ltd. نیز نزدیک به ۱۰ درصد رشد کرد.

این رشد قیمتی پس از آن رخ داد که پکن اعلام کرد صادرات تمامی اقلام دوکاربردی (غیرنظامی–نظامی) به ژاپن برای مصارف نظامی ممنوع خواهد بود. این اقدام تازه‌ترین مرحله از تشدید تنش‌های دوجانبه میان دو کشور به شمار می‌رود؛ تنش‌هایی که در پی اظهارات سانائه تاکایچی، نخست‌وزیر ژاپن، درباره تایوان شدت گرفته است. بر اساس گزارشی از China Daily، اقدامات جدید شامل اقلام مرتبط با عناصر نادر خاکی نیز خواهد بود.

نگرانی از کمبود عرضه و افزایش قیمت‌ها

هیروشی نامیوکا، استراتژیست ارشد شرکت T&D Asset Management Co.، در این باره گفت: «نگرانی‌هایی وجود دارد که این محدودیت‌ها به ایجاد گلوگاه در تأمین مواد حیاتی منجر شود و همین مسئله به افزایش قیمت‌ها دامن بزند.»

وی افزود: «این شرایط به نفع شرکت‌های تولیدکننده عناصر نادر خاکی است، به‌ویژه آن‌که خودروسازان و صنایع دفاعی ژاپن به‌دنبال تنوع‌بخشی هرچه بیشتر به زنجیره‌های تأمین خود و کاهش وابستگی به چین هستند.»

اهمیت راهبردی عناصر نادر خاکی

عناصر نادر خاکی برای تولید آهن‌رباها حیاتی هستند و در ساخت خودروهای برقی، ربات‌ها و برخی فناوری‌های مرتبط با صنایع دفاعی کاربرد گسترده دارند. بر اساس داده‌های سازمان ژاپنی فلزات و امنیت انرژی (JOGMEC)، چین در سطح جهانی پیشتاز ذخایر و تولید عناصر نادر خاکی است و بیش از ۹۰ درصد ظرفیت پالایش جهان را در اختیار دارد.

به گفته جرمی یئو، تحلیل‌گر شرکت SMBC Nikko Securities، تشدید محدودیت‌های صادراتی چین می‌تواند به نفع بازیگران بالادستی در سایر بازارها تمام شود؛ شرکت‌هایی مانند Lynas استرالیا و Sojitz Corp. ژاپن که در زنجیره تأمین عناصر نادر خاکی فعال هستند.

در معاملات روز چهارشنبه، سهام تولیدکنندگان چینی عناصر نادر خاکی از جمله China Rare Earth Resources and Technology Co. و JL Mag Rare-Earth Co. نیز با افزایش همراه شد. تحلیل‌گران Citi Research به سرپرستی آنا وانگ در یادداشتی نوشتند: «با توجه به این‌که اروپا و سایر بازارهای آسیایی بخش عمده تقاضای صادراتی را تشکیل می‌دهند، از دست رفتن احتمالی سهم بازار ژاپن برای صادرکنندگان چینی قابل مدیریت خواهد بود.»

فشار بر سهام خودرویی و صنعتی ژاپن

در مقابل، چشم‌انداز افزایش هزینه زنجیره‌های تأمین، فضای بازار سهام خودرو، ماشین‌آلات و صنایع دفاعی ژاپن را تحت فشار قرار داد. کنترل‌های صادراتی جدید چین فراتر از عناصر نادر خاکی رفته و بیش از ۸۰۰ قلم کالا از مواد شیمیایی گرفته تا حسگرها را در بر می‌گیرد.

در همین راستا، سهام Toyota Motor Corp. با افت ۳ درصدی مواجه شد که بیشترین کاهش آن از اوایل نوامبر تاکنون بود و شاخص Topix ژاپن را که تا ۱ درصد کاهش یافت، تحت تأثیر قرار داد. همچنین سهام Mitsubishi Heavy Industries Ltd. و Kawasaki Heavy Industries Ltd. بیش از ۲ درصد افت کرد.

هیروشی نامیوکا از شرکت T&D Asset Management گفت: «حس احتیاط نسبت به صنعت خودرو و همچنین شرکت‌هایی که وابستگی بالایی به چین دارند، افزایش یافته است. به نظر می‌رسد تنش‌های ژاپن و چین ادامه‌دار باشد و این مسئله می‌تواند برای مدتی مانع رشد سهام ژاپنی شود.»

این تحولات نشان می‌دهد که محدودیت‌های صادراتی چین، ضمن ایجاد فرصت برای برخی بازیگران جهانی عناصر نادر خاکی، ریسک‌های قابل‌توجهی را برای صنایع وابسته به زنجیره تأمین چین به همراه دارد.

منبع: ایراسین