صنعت معدن ستون رشد اقتصادی و تأمین مواد اولیه جهانی است، اما ماهیت استخراجی آن همواره با چالشهای زیستمحیطی و اجتماعی همراه بوده است.
برای پاسخ به این چالشها و همسو شدن با استانداردهای جهانی، رویکرد «معدنکاری سبز» شکل گرفت؛ مدلی که با بهرهگیری از فناوریهای نوین، کاهش مصرف آب و انرژی، بازیافت باطلهها و بازگرداندن منابع به طبیعت، هم بهرهوری اقتصادی را افزایش میدهد و هم اثرات منفی زیستمحیطی و اجتماعی را به حداقل میرساند.
یکی از ارکان معدنکاری سبز، کسب مجوز اجتماعی فعالیت است؛ یعنی تعامل و اعتمادسازی با جوامع محلی و نهادهای مدنی که استمرار فعالیت معدن را تضمین میکند. تجربه جهانی نشان میدهد کشورها و شرکتهایی که این مسیر را پیش گرفتهاند، نه تنها از قوانین تبعیت میکنند بلکه مزیت رقابتی پایدار نیز کسب کردهاند.
در ایران، با وجود ذخایر معدنی گسترده، بخش قابلتوجهی از فعالیتها هنوز سنتی و پرمصرف است و استانداردهای ملی معدنکاری سبز کامل نیستند. پروژههایی مانند حمل پیوسته مواد معدنی (IPCC) در معدن گهرزمین نشان میدهند که گذار به استخراج پایدار ممکن است. برای تحقق معدنکاری سبز، نیاز به بازنگری سیاستها، مشوقهای اقتصادی، ارزیابیهای زیستمحیطی، آموزش تخصصی و نظارت مؤثر وجود دارد.
معدنکاری سبز شرط بقا و رقابتپذیری ایران در بازارهای جهانی و حفظ منافع نسلهای آینده است. با سرمایهگذاری هدفمند و همکاری دولت، بخش خصوصی و جامعه مدنی، میتوان این رویکرد را به واقعیت پایدار در صنعت معدن کشور تبدیل کرد.
منبع: معدن ۲۴



