صنعت فولاد چین به عنوان بزرگترین تولیدکننده فولاد جهان، در حال ترسیم افقی تازه برای جایگاه فناورانه خود در مقیاس بینالمللی است.
مائو شینپینگ، عضو انجمن مهندسان چین، بیان کرد: این کشور تا سال ۲۰۳۰ به سطحی پیشرفته در توسعه فناوریهای صنعت فولاد دست خواهد یافت؛ سطحی که با دستیابی به دستاوردهای شاخص در حوزه فولادهای پیشرفته و فناوریهای متالورژی کمکربن، چین را به یکی از منابع اصلی نوآوری در صنعت فولاد جهان بدل خواهد کرد.
وی این اظهارات را در جریان کنفرانس «صنعت فولاد و نوآوری فناورانه» در پکن و در چارچوب تبیین اهداف راهبرد نوآوری فناورانه صنعت فولاد در دوره برنامه پنجساله پانزدهم (۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰) مطرح کرد.
براساس این راهبرد، تا پایان این برنامه، ثبات و یکنواختی کیفیت محصولات فولادی چین باید به سطح استانداردهای پیشرفته جهانی برسد و تامین محصولات فولادی موردنیاز پروژههای کلیدی داخلی و تجهیزات پیشرفته، به صورت مستقل و قابل کنترل در داخل کشور محقق شود.
در حوزه زیستمحیطی، توسعه و پیادهسازی گسترده فناوریهای متالورژی سبز، بهبود بهرهوری انرژی و کاهش کربن تولیدی به عنوان یکی از اهداف کلیدی در این راهبرد دنبال میشود.
هدفگذاری انجامشده حاکی از آن است که مجموع انتشار دیاکسیدکربن صنعت فولاد چین تا پایان دوره برنامه پانزدهم، در مقایسه با سطح گزارش شده سال ۲۰۲۰، حدود ۲۰ درصد کاهش یابد. چنین رویکردی، بیانگر حرکت همزمان صنعت فولاد چین به سوی رقابتپذیری فناورانه و انطباق با الزامات جهانی فرایند کربنزدایی است.
علاوهبراین، بازآرایی و بهینهسازی تخصیص منابع نوآورانه در شرکتهای فولادی و صنایع وابسته چین نیز مورد توجه قرار گرفته است. در همین راستا، انتظار میرود میزان سرمایهگذاری در بخش تحقیق و توسعه (R&D) شرکتهای بزرگ فولادی چین بیش از ۱۰ درصد افزایش یابد و یک نظام نوآورانه منسجم، ساختارمند و هماهنگ در سراسر زنجیره ارزش شکل گیرد.
فشارهای بازار و ضرورت بازتنظیم ساختاری
با وجود این اهداف میانمدت و بلندمدت، صنعت فولاد چین در مقطع کنونی با فشارهای قابلتوجهی مواجه است. به گفته ژائو مینگ، مدیر انجمن آهن و فولاد چین، بازار فولاد همچنان با مازاد عرضه و افت تقاضا روبهروست و شکاف میان عرضه و تقاضا در حال گسترش است.
آمارهای منتشرشده از سوی اداره ملی آمار چین نشان میدهد تولید فولاد خام چین در سال ۲۰۲۵ با کاهش ۴٫۴ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۴، به ۹۶۱ میلیون تن رسیده است. مصرف ظاهری فولاد نیز با افت ۷٫۱ درصدی به ۸۲۹ میلیون تن کاهش یافت. این در حالی است که تولید محصولات فولادی با رشد ۳٫۱ درصدی، به ۱٫۴۵ میلیارد تن افزایش یافته است؛ وضعیتی که بیانگر تغییر ترکیب تولید و تلاش برای تطبیق با نیازهای متنوع بازار است.
در واکنش به این شرایط، صنعت فولاد چین به طور فعال در حال انطباق با تحولات بازار و تسریع در بهینهسازی ساختار محصولات خود است. براساس گزارش انجمن آهن و فولاد چین، در دوره برنامه پنجساله چهاردهم (۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵)، نرخ ظرفیت بهرهبرداری در فولاد این کشور عملا به ۱۰۰ درصد رسیده و نیاز داخلی از این طریق تامین شده است.
بازآرایی ساختاری تقاضای فولاد
یکی از مهمترین تحولات ساختاری، تغییر ترکیب مصرف فولاد در اقتصاد چین است. در سال ۲۰۲۵، برای نخستین بار سهم مصرف فولاد در بخش تولید صنعتی از بخش ساختوساز پیشی گرفت. در همین رابطه، سهم ساختوساز از ۵۸ درصد در سال ۲۰۲۰ به ۴۹ درصد کاهش یافت؛ در حالی که سهم بخش تولید صنعتی از ۴۲ درصد به ۵۱ درصد افزایش پیدا کرد.
این تغییرات نشاندهنده نقش فزاینده صنایع تولیدی در هدایت تقاضای فولاد و نیز بازآرایی ساختاری در اقتصاد چین است. به گفته ژائو مینگ، بخش تولید در سالهای پیشرو تمرکز بیشتری بر ارتقای کیفیت و بهرهوری خواهد داشت.
صنایع سنتی مصرفکننده فولاد نظیر ماشینآلات، خودروسازی، کشتیسازی، لوازم خانگی و تجهیزات صنعتی احتمالا رشد باثباتی را تجربه خواهند کرد؛ در حالی که حوزههای نوظهوری همچون انرژیهای نو، اقتصاد در ارتفاع پایین «Low-altitude economy» و هوش مصنوعی به منابع جدیدی برای رشد تقاضای فولاد تبدیل میشوند.
مدیریت صادرات و بازگشت نظام مجوزدهی
در حوزه تجارت خارجی نیز صنعت فولاد چین طی دوره برنامه چهاردهم رشد قابلتوجهی را تجربه کرده و بازارهای صادراتی آن متنوعتر شده است. در این راستا، حجم صادرات ورقهای فولادی در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال ۲۰۲۰ بیش از دو برابر شده است.
با هدف مدیریت رشد صادرات و تضمین توسعه باثبات صنعت، وزارت بازرگانی و اداره کل گمرک چین از ابتدای ماه ژانویه ۲۰۲۶، پس از وقفهای ۱۶ ساله که از زمان لغو این سازوکار در سال ۲۰۰۹ آغاز شده بود، سامانه مدیریت مجوز صادرات را برای برخی محصولات فولادی دوباره برقرار کردند.
به گفته شیائولو، معاون اداره تجارت خارجی وزارت بازرگانی چین، این سامانه امکان پایش برخط و تحلیل لایهبندیشده صادرات فولاد را فراهم، رصد سریع نوسانات صادراتی را ممکن و هماهنگی میان سیاستهای تجاری و صنعتی را تقویت خواهد کرد.
انتظار میرود این سیاست، سطح پایبندی به استانداردها و توجه به کیفیت را در سراسر صنعت ارتقا دهد. به علاوه، این اقدام بنگاهها را تشویق میکند تا تمرکز بیشتری بر کیفیت محصولات داشته باشند، سرمایهگذاری در بخش تحقیق و توسعه را افزایش دهند و مسیری توسعهمحور و مبتنی بر نوآوری را دنبال کنند.
در مجموع، صنعت فولاد چین در آستانه مرحلهای نوین قرار گرفته است؛ مرحلهای که در آن همزمان با مواجهه با فشارهای بازار، با تکیه بر نوآوری فناورانه، ارتقای کیفی، کربنزدایی و بازتنظیم ساختاری تلاش میشود جایگاه این صنعت به عنوان یکی از پیشرانهای اصلی تحول در صنعت فولاد جهان تثبیت شود.
در چشمانداز سال ۲۰۳۰، صنعت فولاد چین به سمت رهبری فناورانه جهانی حرکت میکند و خود را به عنوان قطب نوآوری در بخش متالورژی پیشرفته و تولید فولاد کمکربن اثبات خواهد کرد.
با ایجاد سیستمهای نوآورانه ساختارمند و افزایش سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه، این صنعت توان پاسخگویی به نیازهای پیچیده داخلی و بینالمللی را خواهد داشت. همزمان، بهرهگیری از فناوریهای سبز، کاهش کربن تولیدی و بهینهسازی انرژی، چین را در مسیر رشد پایدار و رقابتپذیری جهانی قرار میدهد.
به علاوه، بازآرایی ساختاری منابع و تمرکز بر کیفیت و تطبیق با تحولات بازار، تضمینکننده توسعه مستمر و تاثیرگذاری در زنجیره ارزش جهانی فولاد خواهد بود؛ به گونهای که این کشور به مرجع نوآوری و پیشرفت در صنعت فولاد جهان تبدیل شود.
منبع: فلزات آنلاین
دفتر مرکزی:
کد پستی:
تماس با دفتر رسانه: