در روزگاری که بقای صنایع مادر به توان آنها در سازگاری با اقتصاد چرخشی و الزامات زیستمحیطی گره خورده است، فولاد مبارکه با سهمی اثرگذار در اقتصاد ملی، روایتی تازه از توسعه صنعتی ارائه میکند؛ روایتی که در آن تولید، انرژی، آب، پسماند و فضای سبز در قالب مدل «خرد سبز» به یک منظومه راهبردی تبدیل شدهاند. از انتقال آب دریا و بازچرخانی پساب تا انرژی خورشیدی، مهار آلایندهها و حرکت به سوی فولاد سبز، این گزارش نشان میدهد صیانت از محیط زیست در فولاد مبارکه نه تعهدی جانبی، بلکه هسته اصلی آیندهنگری صنعتی است.
در اقتصاد پیچیده قرن بیستویکم، بقای صنایع مادر به گذار از مدلهای توسعه خطی به اقتصاد چرخشی وابسته است. مجتمع فولاد مبارکه اصفهان ۱.۵ درصد از تولید ناخالص داخلی ایران را شکل میدهد. این مجموعه استراتژیهای کلان خود را از سطح مسئولیت اجتماعی به نهادینهسازی شاخصهای زیستمحیطی، اجتماعی و حکمرانی در قالب مدل «خرد سبز» ارتقا داده است. مدیریت این مجتمع با تخصیص منابع ساختاریافته، رویکردی هدفمند را برای همگامسازی توسعه صنعتی با صیانت پایدار از منابع زیستمحیطی پیش میبرد.
پورتفوی جامع پروژههای استراتژیک زیستمحیطی
برای درک دقیق مقیاس اقدامات محیط زیستی این مجتمع، باید این پروژهها را به عنوان یک اکوسیستم جامع و درهمتنیده ارزیابی کرد. این غول صنعتی در بخشهای متنوع تولیدی و زیرساختی، شبکه گستردهای از پروژههای ساختاریافته را با هدف صیانت از محیط زیست و حفظ پایداری منطقه طراحی و عملیاتی کرده است. برای شناخت بهتر ابعاد این معماری یکپارچه، در ادامه به مهمترین و راهبردیترین دستاوردهای این مجموعه در قالب سرفصلهای عملیاتی اشاره خواهد شد:
۱. کلانپروژه انتقال آب دریا و قطع وابستگی به منابع محلی: این مجتمع سرمایهگذاری محوری در مگاپروژه انتقال آب از دریا را پیگیری میکند. با انجام و بهرهبرداری از این خط انتقال، نیاز آبی مجتمع فولاد مبارکه به طور کامل برطرف میشود و میزان برداشت این صنعت از حوضه آبریز زایندهرود عملاً به صفر میل میکند.
۲. تخلیه صفر مایع و بازچرخانی داخلی: این شرکت شبکهای منسجم از تصفیهخانههای صنعتی و بهداشتی را احداث کرده است. این الگو مصرف آب خام را به رغم افزایش ظرفیت تولید، به شدت کاهش داده است. در این سیستم، مهندسان حتی پسابهای غلیظ خروجی از سیستمهای اسمز معکوس را نیز برای عملیات خنککاری سرباره مورد استفاده قرار میدهند.
۳. سرمایهگذاری در تصفیه پساب شهری: مدیریت این مجموعه منابع قابلتوجهی را برای توسعه شبکههای جمعآوری فاضلاب ۹ شهر مجاور تخصیص داده است. این اقدام ضمن رفع خطرات بهداشتی برای منطقه، منبعی پایدار و غیروابسته به نزولات جوی را برای خطوط تولید فراهم میسازد.
۴. پدافند خورشیدی در برابر شوکهای ژئوپلیتیک: این سازمان بزرگترین نیروگاه متمرکز خورشیدی کشور (آفتاب شرق) با ظرفیت ۶۰۰ مگاوات را احداث میکند که در مقطع زمانی فعلی ۱۲۰ مگاوات آن به بهره برداری رسیده است. خروج موقت نیروگاه سیکل ترکیبی از مدار به دلیل تبعات ژئوپلیتیک حادثه جنگ رمضان، نقش این ابرپروژهی تجدیدپذیر را پررنگتر کرده است. این نیروگاه اکنون نقش یک سپر پدافندی غیرمتمرکز را برای تضمین امنیت زنجیره تولید ایفا میکند و از انتشار مقادیر عظیمی دیاکسید کربن جلوگیری خواهد کرد.
۵. ارتقای راندمان ترمودینامیکی : این مجتمع نیروگاه ۹۱۴ مگاواتی مجهز به سیستم بومیسازیشده «مدیا کولینگ» را راهاندازی کرده است. هرچند این زیرساخت حیاتی به طور موقت از دسترس خارج شده است، اما طراحی آن دستیابی به راندمان ۵۸ درصدی و کاهش چشمگیر شدت مصرف گاز طبیعی نسبت به استانداردهای ملی را هدف قرار میدهد.
۶. کنترل و مهار آلایندههای اتمسفری: این بنگاه اقتصادی بودجهای کلان را برای اجرای دهها پروژه تخصصی اختصاص داده است. این شبکه نصب تجهیزات متعددی نظیر غبارگیرهای کیسهای و اسکرابرها را شامل میشود و پاشش مستمر پلیمرهای تثبیتکننده بر روی دپوهای عظیم مواد اولیه را در بر میگیرد. این ساختار ذرات معلق را به طور کامل در محیط پیرامون مهار میکند.
۷. اقتصاد چرخشی و فرآوری سرباره متالورژیکی: این مجموعه سالانه حجم انبوهی از ضایعات صنعتی را به مصالح جایگزین کلینکر برای کارخانههای سیمان منطقه تبدیل میسازد. این چرخه مانع از انتشار گازهای گلخانهای ناشی از پخت سنگ آهک میشود و در پروژههای زیرسازی جادهها نیز کاربرد دارد.
۸. امحای استاندارد پسماندهای ویژه: کارشناسان تجهیزات مستهلک و روغنهای ترانسفورماتور حاوی ترکیبات سمی را جمعآوری، بستهبندی و به صورت کاملاً ایزوله به سایتهای استاندارد منتقل میکنند. این اقدام دقیق، ریسک نشت مواد خطرناک به منابع آب و خاک منطقه را از بین میبرد.
۹. کربنگیری بیولوژیک و حفظ تنوع زیستی: مدیریت این مجتمع پهناورترین فضای سبز صنعتی کشور را در گسترهای معادل ۴۲ درصد مساحت سایت توسعه داده است. سیستم آبیاری قطرهای و پساب تصفیهشده این گستره وسیع را به صورت انحصاری آبیاری میکنند. این سازمان در کنار این اقدامات، کاشت ۳ میلیون اصله نهال را در قالب پویش ملی درختکاری پشتیبانی کرده است.
۱۰. تدوین نقشه راه فولاد سبز : معماران استراتژی در این مجتمع روندهای کلان جهانی را به دقت رصد میکنند. این تیم، بومیسازی دانش جایگزینی سوختهای فسیلی با هیدروژن سبز و الکتریسیته در کورههای احیا و ذوب را به صورت مستمر مطالعه مینماید.
همافزایی راهبردی صنعت و صیانت از محیط زیست
مرور جامع این شبکهی درهمتنیده از پروژهها نشان میدهد که این مجتمع عظیم، مفهوم حفاظت از محیط زیست را از یک الزام جانبی به هسته مرکزی استراتژیهای خود منتقل کرده است. از قطع کامل وابستگی به منابع آبی زایندهرود و مهار آلایندههای اتمسفری، تا توسعه پهناورترین فضای سبز صنعتی و احداث زیرساختهای تجدیدپذیر، همگی یک معماری منسجم اکولوژیک را شکل میدهند. این مجموعه با پیادهسازی دقیق اقتصاد چرخشی، چرخه تولید پسماند را متوقف میسازد و مواد جانبی را به منابعی ارزشمند برای سایر صنایع تبدیل میکند. در نهایت، این دستاوردهای ساختاریافته در میدان عمل ثابت میکنند که جهش تولید و صیانت پایدار از طبیعت در تقابل با یکدیگر قرار ندارند، بلکه در سایه این خرد سبز، ضامن بقا و بالندگی یکدیگر خواهند بود.
دفتر مرکزی:
کد پستی:
تماس با دفتر رسانه: