اختصاصی معدن مدیا؛
یک شرکت سرمایهگذاری تحت حمایت پکن قرار است به ابزار تازه چین برای تقویت حضور در منابع معدنی خارج از این کشور تبدیل شود؛ اقدامی که همزمان با تلاش آمریکا و اروپا برای کاهش برتری چین در زنجیره تأمین مواد معدنی صورت میگیرد.
به گزارش معدنمدیا، بلومبرگ به نقل از افراد مطلع گزارش داده است که شرکت «گوانگیان اینترنشنال اینوستمنت» بخشی از برنامه گستردهتری خواهد بود که کمیسیون ملی توسعه و اصلاحات چین، نهاد اصلی برنامهریزی اقتصادی این کشور، هدایت آن را بر عهده دارد.
براساس این گزارش، شرکت نسبتاً جدید گوانگیان که از نام انگلیسی «وَست راک اینترنشنال اینوستمنت» نیز استفاده میکند، از سرمایهگذاری مستقیم سهامی تا ارائه مشاوره درباره الزامات قانونی، مدیریت ریسک و شرایط بازار از سرمایهگذاریهای معدنی خارجی چین پشتیبانی خواهد کرد.
منابع بلومبرگ گفتهاند پکن درصدد است فرایند معاملات بینالمللی فلزات را استاندارد کند تا نظارت بیشتری بر نحوه اجرای این معاملات داشته باشد. شرکتهای معدنی چینی همچنین تشویق خواهند شد بهجای در اختیار گرفتن مالکیت کامل پروژهها، شرکای دیگری را وارد سرمایهگذاری کنند؛ بهویژه با افزایش هزینه توسعه معادن و پیچیدهترشدن چالشهای سیاسی در کشورهای میزبان.
کمیسیون ملی توسعه و اصلاحات چین و شرکت گوانگیان به درخواستهای بلومبرگ برای اظهارنظر پاسخ ندادهاند؛ بنابراین جزئیات مأموریت اعلامشده برای این شرکت، در حال حاضر مبتنی بر گفته افراد مطلع است و بهطور رسمی از سوی این دو نهاد تأیید نشده است.
شرکتهای چینی بیش از یک دهه است که از خریداران و توسعهدهندگان فعال داراییهای معدنی در خارج از این کشور محسوب میشوند. در دورهای که برخی شرکتهای غربی تحت فشار سهامداران برای کاهش هزینهها قرار داشتند، شرکتهای چینی حضور خود را در تولید مس و کبالت جمهوری دموکراتیک کنگو گسترش دادند، در پروژههای مهم سنگآهن سهام گرفتند و در توسعه صنعت نیکل اندونزی نقش محوری ایفا کردند.
چین از اوایل دهه ۲۰۰۰ سرمایهگذاری در منابع معدنی خارجی را گسترش داده و در کشورهایی از تاجیکستان تا جمهوری دموکراتیک کنگو وارد پروژههایی شده است که بسیاری از شرکتهای بزرگ معدنی غربی تمایل کمتری به حضور در آنها داشتهاند. این سرمایهگذاریها در کنار توسعه گسترده ظرفیت فرآوری در داخل چین، جایگاه این کشور را در زنجیره تأمین مواد معدنی تقویت کرده است.
بلومبرگ با استناد به دادههای مؤسسه بین گزارش داده است که شرکتهای چینی طی دو دهه گذشته بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار در ادغام و تملکهای راهبردی برونمرزی بخش معدن هزینه کردهاند. داراییهای مس، سنگآهن و طلا از مهمترین اهداف این معاملات بودهاند.
بااینحال، رقابت بر سر مواد معدنی به یکی از محورهای اصلی تنشهای ژئوپلیتیکی تبدیل شده است. اختلال در زنجیرههای تأمین و افزایش نگرانی کشورها درباره برتری چین، دولتهای مختلف را به اجرای سیاستهای صنعتی و سرمایهگذاریهای جدید سوق داده است.
آمریکا در تلاش است با همراهکردن متحدان خود، زنجیره تأمینی جایگزین و کموابستهتر به چین ایجاد کند. واشنگتن از جمله با جمهوری دموکراتیک کنگو وارد مشارکتهای معدنی شده است تا دسترسی سرمایهگذاران و صنایع آمریکایی به منابعی مانند مس، کبالت، لیتیوم و تانتالوم این کشور را تقویت کند. اسناد رسمی آمریکا نیز ایجاد دسترسی امنتر برای صنایع آمریکایی و متحدان این کشور را از اهداف این همکاری معرفی کردهاند.
اتحادیه اروپا و ژاپن نیز برنامههایی را برای تنوعبخشی به منابع واردات و تقویت زنجیره تأمین مواد معدنی راهبردی دنبال میکنند.
همزمان، کشورهای تولیدکننده مواد معدنی خواهان سهم بیشتری از ارزش افزوده منابع خود، ایجاد اشتغال داخلی و افزایش درآمدهای مالیاتی شدهاند.
جمهوری دموکراتیک کنگو از سال ۲۰۲۵ کنترل صادرات کبالت را آغاز کرد؛ سیاستی که ابتدا بهصورت تعلیق صادرات اجرا شد و سپس جای خود را به نظام سهمیهبندی داد. گینه، بزرگترین تولیدکننده بوکسیت جهان، نیز درباره محدودکردن صادرات بوکسیت گفتوگو کرده و از شرکتهای فعال در پروژه سنگآهن سیماندو خواسته است برای احداث واحد تولید گندله یا فولاد برنامه ارائه کنند.
زیمبابوه نیز صادرات مواد معدنی خام و کنسانتره لیتیوم را محدود کرده و ادامه صادرات را به تعهد شرکتها برای سرمایهگذاری در فرآوری داخلی پیوند زده است. پس از اعمال این محدودیتها، سفارت چین در هراره از شرکتهای چینی خواست ارزیابی ریسک، رعایت مقررات و اقدامات پیشگیرانه خود را تقویت کنند.
فعالیت گوانگیان در امتداد تلاشهای قبلی پکن برای افزایش کنترل بر زنجیره تأمین مواد اولیه قرار میگیرد. در بازار سنگآهن، «گروه منابع معدنی چین» پیشتر برای متمرکزکردن خرید و افزایش قدرت چانهزنی صنعت فولاد چین در برابر شرکتهای بزرگ معدنی وارد عمل شده است.
براساس گزارش بلومبرگ، همکاری با گوانگیان اجباری نخواهد بود و ممکن است برخی شرکتهای بزرگ چینی با ارائه اطلاعات پروژهها یا واگذاری ارزیابی ریسک به این مجموعه مخالفت کنند. بااینحال، تعدادی از شرکتها تشویق شدهاند برنامههای سرمایهگذاری خود را برای ارزیابی ارائه کنند.
آگهیهای استخدام منتشرشده در شبکه اجتماعی ویچت نیز نشان میدهد گوانگیان از حدود فوریه روند جذب نیرو را افزایش داده است.
این اقدام بخشی از رقابت چین، آمریکا، اتحادیه اروپا و ژاپن برای دسترسی مطمئنتر به منابع معدنی خارجی است.
مدل موردنظر چین تنها بر تأمین سرمایه متمرکز نیست و ارزیابی ریسک، رعایت مقررات و ساختار مشارکت در پروژهها را نیز در بر میگیرد.
تشویق شرکتها به ورود شریک میتواند جایگزین تملک کامل پروژهها و راهی برای تقسیم هزینهها و ریسکهای سیاسی باشد.
گزارش هیچ پروژه مشخصی را بهعنوان نخستین هدف گوانگیان معرفی نکرده است.
منابع:
بلومبرگ
شرکت تأمین مالی توسعه بینالمللی آمریکا؛ همکاری با جمهوری دموکراتیک کنگو
وزارت خارجه آمریکا؛ توافق مشارکت راهبردی با کنگو
کمیسیون اروپا؛ قانون مواد اولیه حیاتی
وزارت اقتصاد ژاپن؛ برنامه تقویت زنجیره تأمین مواد معدنی
آژانس بینالمللی انرژی؛ نظام کنترل صادرات کبالت کنگو
رویترز؛ برنامه فرآوری بوکسیت و سنگآهن در گینه
رویترز؛ شرایط صادرات کنسانتره لیتیوم زیمبابوه
گزارش سالانه MMG؛ تأیید موجودیت شرکت Vast Rock



