در شرایطی که زنجیره فولاد کشور طی ماه‌های اخیر با نوسانات بازار، قیمت‌گذاری‌های اشتباه و دشواری‌های تأمین مواد اولیه مواجه بوده، شکل‌گیری همکاری‌های بلندمدت میان حلقه‌های مختلف زنجیره می‌تواند به افزایش ثبات تولید و استفاده مؤثرتر از ظرفیت‌های موجود کمک کند.
شرکت سنگ‌آهن گهرزمین و شرکت فولاد مادکوش همکاری جدیدی را برای تأمین سالانه یک میلیون تن کنسانتره سنگ‌آهن آغاز کرده‌اند؛ کنسانتره‌ای که در مجموعه مادکوش به گندله تبدیل خواهد شد و در ادامه می‌تواند در اختیار واحدهای احیای مستقیم و فولادسازی کشور قرار گیرد.
اهمیت این قرارداد تنها در حجم یک میلیون تنی آن خلاصه نمی‌شود. کنسانتره سنگ‌آهن به‌عنوان یکی از مواد اولیه زنجیره فولاد، با ورود به فرآیند گندله‌سازی در مادکوش به محصولی با ارزش افزوده بالاتر تبدیل می‌شود؛ محصولی که علاوه بر تأمین نیاز صنایع پایین‌دستی، از ارزش اقتصادی و ظرفیت ارزآوری بیشتری نسبت به ماده اولیه برخوردار است.
برآوردها نشان می‌دهد گندله حاصل از این میزان کنسانتره می‌تواند زمینه تولید بیش از ۵۰۰ هزار تن شمش فولادی را در مجموعه‌هایی همچون فولاد کاوه جنوب کیش فراهم کند یا بخش قابل توجه از نیاز واحدهای بزرگ دیگری نظیر صبا فولاد خلیج فارس و فولاد هرمزگان را پوشش دهد.
از این منظر، چنین همکاری‌ای نمونه‌ای عملی از ارزش‌آفرینی در داخل کشور و صیانت از منابع و سرمایه‌های معدنی ایران است. به‌جای آنکه مواد اولیه در مراحل ابتدایی زنجیره از کشور خارج شوند، ظرفیت‌های صنعتی ایجادشده در داخل مورد استفاده قرار می‌گیرند تا محصولی با ارزش بیشتر تولید و سپس در اختیار حلقه‌های پایین‌دستی یا بازارهای صادراتی قرار گیرد.
این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که طی سال‌های گذشته سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی برای احداث واحدهای کنسانتره‌سازی، گندله‌سازی، احیای مستقیم و فولادسازی در کشور انجام شده است. منطقی نیست از یک سو سرمایه ملی صرف ایجاد ظرفیت‌های پایین‌دستی شود و از سوی دیگر مواد اولیه مورد نیاز همین ظرفیت‌ها در مراحل ابتدایی زنجیره صادر شود.
این رویکرد می‌تواند به یک قاعده در سیاست صنعتی و معدنی کشور تبدیل شود: استفاده از ظرفیت‌های از پیش ایجادشده ایرانی برای خلق ارزش بیشتر در داخل کشور و تا زمانی که ظرفیت داخلی برای فرآوری یک ماده معدنی وجود دارد، اولویت باید با تکمیل زنجیره ارزش در داخل، ایجاد ارزش افزوده بیشتر، افزایش اشتغال و توسعه صادرات محصولات با ارزش‌تر باشد؛ نه صادرات مواد اولیه و انتقال فرصت ارزش‌آفرینی به خارج از کشور.
منبع: فلزات آنلاین
