اختصاصی معدن مدیا؛
نایب رئیس کمیسیون معادن و صنایع معدنی اتاق ایران با اشاره به محدودیت‌های تولید فولاد، از پیشبینی کاهش ۱۰ تا ۱۱ میلیون تنی و تولید ۲۱ تا ۲۳ میلیون تن فولاد در بهترین حالت خبر داد.
مهرداد اکبریان، نایب رئیس کمیسیون معادن و صنایع معدنی اتاق ایران در گفت‌وگو با خبرنگار معدن‌مدیا درخصوص آخرین وضعیت تامین انرژی صنایع فولادی، گفت: متاسفانه همچنان با محدودیت برق مواجه هستیم. در سال ۱۴۰۴ نیز با چنین شرایطی مواجه بودیم، اما مجموعه‌ای از تمهیدات مدیریتی آغاز شد و توانستیم نیمه دوم سال را در شرایط بهتری نسبت به انتظارات اولیه که منفی‌تر بود، پشت سر بگذاریم.
اکبریان افزود: وقوع جنگ ۱۲روزه و جنگ۴۰ روزه به خسارت‌ها و خرابی‌ها در سیستم تولید برق دامن زد. کاملا مشخص بود که در سال ۱۴۰۵ به‌ویژه در فصل تابستان که مصرف برق خانگی افزایش چشمگیری پیدا می‌کند، با مشکل مواجه خواهیم شد. با این وجود، محدودیت برق تا حدودی قابل‌مدیریت است، مسئله نگران‌کننده‌تر، بحث تامین گاز کارخانه‌های فولادی و سوخت گازوئیلی معادن است که بالادست زنجیره فولاد قرار دارند. بنابراین، می‌توان گفت که بالادست، میان‌دست و پایین‌دست زنجیره فولاد هر سه به‌نوعی درگیر محدودیت‌های انرژی هستند و این مسئله، یک تهدید عمده محسوب می‌شود.
به شدت نگران محدودیت‌های گازی هستیم
وی اضافه کرد: به نظر می‌رسد محدودیت‌های گاز زودتر از سال گذشته آغاز شود، ما به‌شدت نگران این وضعیت هستیم.
اکبریان تصریح کرد: چالش‌های مربوط به تولید فولاد صرفا محدود به انرژی نیست، در حال حاضر، بسیاری از نهاده‌های مورد نیاز تولید با مشکل مواجه شده‌اند. ما در شرایطی قرار داریم که امکان تولید در سطح مطلوب را نداریم و هم‌زمان محدودیت‌های انرژی را نیز تحمل می‌کنیم. اگر فرض کنیم که همه‌چیز به شرایط عادی بازگردد، آن زمان کمبود انرژی به‌شدت خود را نشان خواهد داد و تاثیرات منفی آن بسیار ملموس‌تر خواهد شد. در حال حاضر، اگرچه با کمبود انرژی مواجه هستیم، اما بسیاری از عوامل و امکانات دیگر مورد نیاز تولید نیز در دسترس نیستند.
توقف در بخش صادرات، رکود در داخل
اکبریان توضیح داد: از یک سو، صادرات فولاد و مواد معدنی از بنادر جنوبی به‌طور کامل متوقف شده است. از سوی دیگر، بازار داخلی از جمله صنعت ساختمان‌سازی و بسیاری از صنایع دیگر با کاهش فعالیت مواجه شده‌اند و با ظرفیت‌های قبلی خود کار نمی‌کنند.
این فعال بخش معدن در مورد وضعیت فعلی تولید فولاد، گفت: سال گذشته حدود ۳۱ میلیون تن شمش فولاد تولید کردیم و برنامه‌ریزی برای امسال نیز ۳۴ میلیون تن بود. اگر دو جنگ اخیر اتفاق نمی‌افتاد، قطعا توانایی دستیابی به این میزان تولید را داشتیم، زیرا مدیریت انرژی شکل گرفته بود و معادن نیز به بهره‌وری مناسبی رسیده بودند. با این حال، اتفاقاتی که برای فولاد مبارکه، فولاد خوزستان و چند کارخانه دیگر رخ داد، امکان ثبت رکوردی بالاتر از سال گذشته را سلب کرد. به نظر می‌رسد در مقایسه با پیش‌بینی‌های اولیه، امسال حدود ۱۰ تا ۱۱ میلیون تن کاهش تولید فولاد خواهیم داشت. اگر بتوانیم به رکورد تولید ۲۱ تا ۲۳ میلیون تن برسیم، این میزان رقم قابل‌قبولی خواهد بود.
نایب رئیس کمیسیون معادن و صنایع معدنی اتاق ایران در مورد وضعیت صادرات محصولات فولادی نیز گفت: در دوران جنگ در ماه‌های فروردین، اردیبهشت و خرداد صادرات در حجم محدود ادامه داشت، اما تحریم اخیر آمریکا شرایط را به‌گونه‌ای تغییر داده است که عملا مسیرهای صادراتی با محدودیت جدی مواجه شده‌اند و اکنون به نقطه صفر در صادرات فولاد رسیده‌ایم.
مسیرهای جایگزین پاسخگوی صادرات فولاد نیستند
اکبریان عنوان کرد: یکی از راهکارهای پیش‌روی ما این است که مسیرهای جایگزین حمل‌ونقل دریایی را پیدا کنیم. در مورد صادرات به کشورهای دارای مرز زمینی مشترک از طریق راه‌آهن یا حتی کامیون چند واقعیت مهم وجود دارد. نخست این که ظرفیت حمل‌ونقل و تناژ قابل انتقال از طریق این مسیرها محدود است. کشورهای نزدیک مانند ازبکستان، تاجیکستان، ترکمنستان و افغانستان، محدودیت‌های زیرساختی و اقتصادی دارند و نمی‌توانند به‌عنوان خریداران عمده محصولات ما مطرح شوند و هیچ‌یک از این کشورها از نظر حجم خرید، جایگزین کشور چین نیستند.
وی گفت: دوم این که باید به این نکته توجه داشته باشیم که مواد معدنی به‌ویژه در میان کالاهای صادراتی، محصولاتی با ارزش نسبی پایین در مقایسه با حجم و وزن خود هستند. در مورد کالاهای ارزان قیمت، زمانی که حمل‌ونقل از مسیر راه‌آهن یا کامیون انجام می‌شود، هزینه حمل به‌شدت افزایش پیدا می‌کند و ممکن است صادرات از نظر اقتصادی دیگر توجیهی نداشته باشد.
بنابراین، از نظر قیمت تمام‌شده، امکان مانور زیادی در زمینه حمل‌ونقل ریلی و جاده‌ای برای صادرات مواد معدنی و فولاد نداریم و این مسیرها بیشتر برای کالاها با ارزش بالا مناسب هستند.
اکبریان گفت: مسیر ریلی شمال کشور به مسیر ریلی چین متصل است، اما باید از این مسیر بیشتر برای جابه‌جایی کالاهای ضروری، مهم و گران‌قیمت مورد نیاز جامعه استفاده کرد و نمی‌توان برای صادرات مواد معدنی روی آن حساب ویژه‌ای باز کنیم. در مجموع، متاسفانه مسیرهای جایگزین کمک قابل‌توجهی برای حل مشکلات صادراتی ما نخواهند کرد.
