در هفتۀ منتهی به ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵، شکاف عمیق میان عرضه و تقاضا در بازار فولاد بورس کالا منجر به ثبت نرخهای ۶ تا ۹ درصد بالاتر از پایه و نسبت تقاضا به عرضه بیش از ۲.۱ برابر در اغلب محصولات شد.
بازار فولاد بورس کالا در هفتۀ منتهی به ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵، یکی از فشردهترین دورههای معاملاتی ماههای اخیر را پشت سر گذاشت؛ شکافی که در آن عرضه و تقاضا تقریبا در تمام زنجیرۀ فولاد دیده شد و «رقابت قیمتی» در بسیاری از محصولات به ثبت نرخهایی بالاتر از پایه منجر شده است. دادههای منتشر شده در بورس کالا نشان میدهد در این هفته حدود ۳۳۲ هزار تن محصول فولادی به ارزش نزدیک به ۲۳۸ میلیارد ریال معامله شده است، اما در مقابل، حجم تقاضای ثبتشده به بیش از ۸۰۶ هزار تن رسید؛ رقمی که بهمعنای ثبت بیش از ۲.۱ تن تقاضا برای هر تن عرضه است. این نسبت، بیش از هر چیز نشان میدهد بازار همچنان با کمبود عرضه روبهروست و بخش قابل توجهی از متقاضیان موفق به خرید نشدهاند؛ موضوعی که در قیمتهای پایانی نیز منعکس شد و اغلب معاملات در محدودۀ ۶ تا ۹ درصد بالاتر از نرخ پایه بسته شدند.
احمد دنیانور، عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، با اشاره به وضعیت فعلی بازار گفت: در شرایطی که بازار فولاد تحت تاثیر رخدادهای ناشی از «جنگ رمضان» قرار گرفته، سطحی از التهاب در کل زنجیرۀ تولید و مصرف ایجاد شده که بهسادگی قابل کنترل نیست. در کنار این وضعیت، نوسانات نرخ ارز و افزایش قیمت دلار نیز فضای تصمیمگیری فعالان بازار را با ابهام جدی مواجه کرده است. او با اشاره به وضعیت تقاضا در بخش پاییندستی زنجیره افزود: مصرفکنندگان در بازار ورق و میلگرد در تلاش هستند مواد اولیه مورد نیاز خود را زودتر تأمین کنند تا از ریسک کمبود احتمالی در امان بمانند؛ موضوعی که به شکل مستقیم به افزایش تقاضا در بازار منجر شده است. این رفتار احتیاطی در کل زنجیره قابل مشاهده است و فقط محدود به یک بخش خاص نیست.
دنیانور در ادامه با اشاره به شرایط تولید در بخش بالادستی توضیح داد: حدود ۸ میلیون تن ظرفیت تولید در برخی واحدهای بزرگ از مدار خارج شده است؛ از جمله حدود ۵ میلیون تن در فولاد مبارکه و نزدیک به ۲.۵ میلیون تن در فولاد خوزستان که بهدلیل شرایط ایجادشده با کاهش یا توقف تولید مواجه شدهاند.
به گفتۀ او، علاوه بر کاهش تولید، ابهام نسبت به آینده نیز بر رفتار فعالان بازار اثر گذاشته است؛ بهطوریکه بسیاری از تولیدکنندگان و مصرفکنندگان در وضعیت انتظار قرار گرفتهاند و تصمیمگیریهای آنها کوتاهمدت و مبتنی بر نیاز فوری شده است.
او همچنین به محدودیتهای صادراتی دولت در حوزه محصولات فولادی از جمله شمش، بلوم و اسلب اشاره کرد و گفت: این سیاستها در شرایط فعلی، سیگنالی از تشدید محدودیتها به بازار ارسال میکند و بر فضای روانی معاملات اثر منفی میگذارد.
دنیانور در پایان تأکید کرد: تا زمان ادامه شرایط فعلی، بازار در همین فضای مبهم و ناپایدار باقی خواهد ماند و تنها پس از تثبیت شرایط میتوان تصویر دقیقتری از آینده صنعت فولاد ارائه داد.
شمش؛ محصول حساس زنجیرۀ فولاد
در هفتۀ گذشته شمش بلوم همچنان مهمترین بخش بازار فولاد باقی ماند و با بیش از ۱۵۵ هزار تن معامله، بالاترین حجم دادوستد را به خود اختصاص داد. با این حال، نسبت تقاضا به عرضه در این بازار به حدود ۲.۷ برابر رسید؛ به این معنا که از هر سه متقاضی، تنها یک خریدار موفق به تأمین کالا شد. میانگین قیمت پایانی شمش حدود ۵۵۶ هزار ریال ثبت شد که نزدیک به ۷ درصد بالاتر از نرخ پایه بود. نکته مهم اینجاست که تولیدکنندگان بزرگ، از جمله فولاد کاوه جنوب کیش، چادرملو، ارفع و پاسارگاد، تقریبا تمام ظرفیت عرضه خود را وارد بازار کردند، اما سطح تقاضا همچنان از عرضه پیشی گرفت.
این وضعیت یک سیگنال روشن دارد؛ تا زمانی که حجم عرضه شمش افزایش پیدا نکند، رقابت قیمتی در معاملات ادامه خواهد داشت و بازار آزاد نیز تحت تاثیر همین فشار، سطوح بالاتری را تجربه خواهد کرد.
نگاهی به آخرین وضعیت انواع آهناسفنجی
بازار آهناسفنجی نیز در این هفته بار دیگر نشانههای کمبود عرضه در برابر تقاضای موثر را بروز داد. با وجود افزایش محدود عرضه تا سطح ۱۳۷ هزار و ۵۰۰ تن، ثبت تقاضای ۱۷۸ هزار و ۲۰۰ تنی نشان داد مصرفکنندگان همچنان نگران تامین مواد اولیه هستند. معامله نشدن بخشی از تقاضا و رشد ۵.۸ درصدی قیمت نسبت به نرخ پایه نیز بیانگر آن است که انتظارات افزایشی در زنجیره فولاد هنوز تخلیه نشده است.
میلگرد و تیرآهن؛ تداوم عطش ساختمانی
بازار مقاطع طویل نیز در این هفته تحت تاثیر تقاضای بالا قرار داشت. میلگرد با ثبت نسبت تقاضا به عرضه ۱.۸ برابری، همچنان از فشار خرید ناشی از بازار ساختمان اثر پذیرفت. در این میان، محصولات ذوبآهن اصفهان فاصله قیمتی محسوسی با سایر تولیدکنندگان داشتند و برخی سایزهای میلگرد این شرکت در محدوده ۷۳۰ تا ۷۵۵ هزار ریال معامله شدند؛ در حالی که نرخ تولیدکنندگان کوچکتر عمدتا در بازه ۵۷۰ تا ۶۵۰ هزار ریال قرار داشت. اما دلیل این فاصله قابل توجه در قیمت چیست؟ این شکاف، بیش از آنکه ناشی از تفاوت هزینه تولید باشد، به اعتبار برند و اعتماد بازار به کیفیت محصول بازمیگردد؛ موضوعی که در شرایط کمبود عرضه، خود را پررنگتر نشان میدهد و نوعی اثر ذهنی است تا اینکه امری فنی و اقتصادی باشد.
در بازار تیرآهن نیز شرایط حتی رقابتیتر بود. نسبت تقاضا به عرضه به حدود ۲.۷۶ برابر رسید و کل موجودی عرضهشده جذب بازار شد. تیرآهنهای سنگین ذوبآهن اصفهان در برخی سایزها تا حوالی ۸۷۰ هزار ریال معامله شدند که بیانگر فشار بالای تقاضا در این بخش است.
دو تصویر متفاوت از ورق و تختال
اما برخلاف سایر محصولات، بازار ورق وضعیت متعادلتری داشت و نسبت تقاضا به عرضه در این بخش تنها اندکی بالاتر از یک ثبت شد. با این حال، تفاوت قیمتی میان تولیدکنندگان مختلف همچنان قابل توجه است. همچنین بازار تختال یکی از مهمترین سیگنالهای هفته را صادر کرد. تنها ۸ هزار تن تختال توسط یکی از مجموعه های فولادی عرضه شد، اما تقاضا به بیش از ۲۱ هزار تن رسید و معاملات با پریمیوم حدود ۹.۴ درصدی نسبت به نرخ پایه انجام شد. این موضوع نشان میدهد صنایع پاییندستی و نوردکاران همچنان در تامین مواد اولیه با محدودیت مواجهاند.
در مجموع، بازار فولاد در هفته گذشته بیش از هر چیز تحت تاثیر شکاف عرضه و تقاضا قرار داشت؛ شکافی که اگر در هفتههای آینده کاهش پیدا نکند، میتواند فشار قیمتی را در بازار آزاد و زنجیره پاییندستی فولاد تشدید کند. و از آن جایی که در هفته گذشته هم این مشکل وجود داشت و با وجود یک هفته فرصت بهبود نیافت می توان این نگرانی را داشت که بازار در عدم توازن بخش عرضه و تقاضا باقی بماند.
منبع: فولادبان



