اختصاصی معدنمدیا؛
جدیدترین پیشرفت در پروژه Tanbreez در جنوبیترین نقطه گرینلند دیده میشود. این معدن یکی از بزرگترین ذخایر عناصر نادر خاکی جهان را در خود جای داده؛ موادی که در تولید فناوریهای پیشرفته، سامانههای دفاعی، خودروهای برقی و فناوریهای مرتبط با گذار انرژی پاک استفاده میشوند.
شرکت آمریکایی Critical Metals Corporation مستقر در نیویورک، این هفته مجوز دولت گرینلند را برای خرید ۷۰ درصد از شرکت 60° North Greenland APS دریافت کرد؛ اقدامی که توسعه پروژه تنبریز را سرعت میبخشد.
این تحولات، گرینلند را بار دیگر به کانون توجه بازگردانده است؛ منطقهای که بهدلیل تلاشهای دونالد ترامپ برای کنترل آن با هدف امنیت ملی، به یکی از نقاط تنش میان آمریکا و اروپا تبدیل شده بود.
ارتباط عربستان با زنجیره عناصر نادر خاکی
این شرکت آمریکایی امسال یک توافقنامه غیرالزامآور با شرکت سعودی «Tariq Abdel Hadi Abdullah Al Qahtani & Brothers Company» امضا کرده است تا یک سرمایهگذاری مشترک ایجاد شود؛ سرمایهگذاریای که شامل فرآوری ۲۵ درصد از مواد معدنی نادر خاکی پروژه تنبریز در عربستان خواهد بود.
«سعید بکر»، پژوهشگر مؤسسه Arab Gulf States Institute در واشنگتن، گفت: «اگر این توافق در نهایت عملی شود و مواد معدنی تنبریز در عربستان فرآوری شوند، این کشور در یکی از راهبردیترین مراحل زنجیره تأمین مواد معدنی حیاتی نقش خواهد داشت.»
این تفاهمنامه غیرالزامآور، علاوه بر توافق الزامآوری است که سال گذشته شرکت معدنی سعودی «معادن» (Maaden) با وزارت دفاع آمریکا و شرکت MP Materials امضا کرد؛ توافقی برای توسعه یک پالایشگاه عناصر نادر خاکی در عربستان.
بکر گفت در صورت اجرایی شدن توافق با Critical Metals، تلاش عربستان برای تبدیل شدن به یک مرکز مهم و غیرچینی در حوزه فرآوری عناصر نادر خاکی سنگین تقویت خواهد شد؛ آن هم در شرایطی که آمریکا و کشورهای غربی بهدنبال کاهش وابستگی خود به واردات چین هستند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، همواره موضوع مواد معدنی حیاتی را از منظر امنیت ملی مطرح کرده و تلاش کرده با کمک بخش خصوصی، زنجیره تأمین داخلی را توسعه دهد و از طریق توافقهای چندجانبه، مقاومت زنجیره تأمین و صنایع پاییندستی را افزایش دهد تا سلطه چین شکسته شود.
«ریچل زیمبا»، بنیانگذار شرکت تحلیل ریسک ژئوپلیتیکی Ziemba Insights، گفت: «غیرقابل انکار است که دولت آمریکا و بسیاری از دولتهای دیگر جهان، از جمله کشورهای حوزه خلیج فارس، اکنون به اهمیت توسعه زنجیره تأمین مواد معدنی حیاتی پی بردهاند.»
برای عربستان، مواد معدنی حیاتی یکی از ستونهای اصلی برنامه «چشمانداز ۲۰۳۰» محسوب میشود.
با وجود برآورد ۲.۵ تریلیون دلاری از ذخایر معدنی این کشور و همچنین دسترسی به انرژی ارزان، بخش مواد معدنی حیاتی بهعنوان سومین ستون اقتصاد عربستان در چارچوب Vision 2030 در نظر گرفته میشود.
بکر گفت: «این موضوع نشاندهنده درک گستردهتری در ریاض است که تنوعبخشی اقتصادی آینده، احتمالاً فقط به پروژههای بزرگ زیرساختی و گردشگری وابسته نخواهد بود، بلکه به توسعه صنایعی مرتبط با رقابت جهانی فناوری و تولید نیز وابسته است.»
در حالی که عربستان بهدلیل فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ ایران، در حال بازتنظیم هزینههای خود است، زیمبا معتقد است سرمایهگذاری بیشتر در بخش عناصر نادر خاکی میتواند به یکپارچهسازی سایر بخشها از جمله صنایع دفاعی و خودروهای برقی کمک کند.
با این حال، چالشهایی نیز وجود دارد؛ از جمله کمبود آب و دشواری جذب سرمایه خارجی. همچنین افزایش هزینههای حملونقل و بیمه، بهدلیل بسته شدن عملی تنگه هرمز، بار دیگر شکنندگی زنجیره تأمین را برجسته کرده است.
در نهایت، با وجود توسعه بخش معدن در عربستان، این کشور هنوز اکوسیستم بالغ و کاملی در حوزه عناصر نادر خاکی ندارد.
زیمبا گفت: «فکر میکنم جاهطلبی لازم وجود دارد. سؤال اصلی این است که چه مدت زمان و چه هزینهای لازم خواهد بود.»
ترجمهای از The National
دفتر مرکزی:
کد پستی:
تماس با دفتر رسانه: