بازار ورق ایران در شرایطی متعادل اما شکننده قرار گرفته است؛ جایی که رکود تقاضای صنعتی، محدودیتهای انرژی و نقش تنظیمگر عرضههای منظم فولاد مبارکه در کنار واردات، تعادل فعلی قیمتها را شکل دادهاند، اما همزمان شکاف میان بازار بورس و بازار آزاد، بههمراه نااطمینانی نسبت به وضعیت برق و نرخ ارز، آینده این بازار را به شدت وابسته به متغیرهای کلان اقتصادی کرده است.
ورق فولاد ایران این روزها بیش از هر چیز تحت تأثیر ترکیبی از رکود تقاضای صنعتی، محدودیتهای انرژی و نقش تعدیلکننده واردات قرار دارد. از یک سو، حجم معاملات کاهش محسوسی داشته و رکود تقاضا در بسیاری از صنایع مصرفکننده، معاملات ورق را کاهشی کرده است. از سوی دیگر، محصولات کلیدی نظیر ورق گرم با وجود کاهش تقاضا، قیمت خود را در سطوح حمایتی حفظ کردهاند و بازار دچار پارادوکسی شده که در آن قیمتها از منطق سنتی عرضه و تقاضا تبعیت نمیکنند. نقطه اتکای اصلی این ثبات، عرضه پایدار و برنامهریزی شده فولاد مبارکه در بورس کالا است؛ شرکتی که طی هفتههای اخیر با عرضههای مستمر، ۳۳۶ هزار تن انواع ورق فولادی را به بازار تزریق کرده است. این جریان منظم محصول در کنار عرضه مجدد ورق گرم در روز چهارم خرداد مطابق برنامه، نقش اصلی را در جلوگیری از التهاب قیمتی ایفا کرده است. همچنین عرضه مناسب ورقهای وارداتی در بازار داخلی، به عنوان مکمل قابل اعتمادی میتواند عمل کند و از هرگونه تمایل به افزایش نرخ بازار جلوگیری کند.
در این میان، قطعی برق به عنوان یکی از جدیترین تهدیدهای فرا روی بازار مطرح است. خسارت مستقیم محدودیتهای انرژی به صنعت فولاد ایران طی چهار سال گذشته بیش از ۱۴ میلیارد دلار برآورد شده است و این رقم در سال جاری نیز رو به افزایش است. در بازار ورق، اثر این پدیده عمدتاً از کانال تقاضا خود را نشان داده؛ چرا که صنایع پایین دستی همچون خودروسازی و تولید لوازم خانگی با کاهش ساعات کاری و اختلال در تولید مواجه شدهاند. با این حال، جلوه ای متناقض از این ماجرا نیز وجود دارد: در حالی که قیمت پایه ورق گرم فولاد مبارکه در بورس کالا بر مبنای سازوکار شفاف تعیین میشود، همین محصول در بازار آزاد بدون هیچ ضابطه روشنی با نرخهایی به مراتب بالاتر معامله شده و شکاف قیمتی قابل توجهی پدید آمده است. موضوعی که ریشه در نبود سازوکار مؤثر برای رصد فیزیکی و مالی محصولات عرضه شده در بورس دارد و اصلاح آن به عنوان یکی از اولویتهای مدیریت بازار مطرح است.
عامل تعیینکننده دیگری که نباید از آن غافل شد، نرخ ارز است. تجربه نشان داده که جهش ارزی میتواند به سرعت قیمت تمام شده ورق در بازار داخلی را افزایش دهد و تمام معادلات فعلی را بر هم بزند. در شرایط کنونی، تثبیت نسبی نرخ ارز یکی از مهمترین پشتیبانهای آرامش حاکم بر بازار ورق محسوب میشود و هرگونه بیثباتی در این حوزه میتواند تعادل را به هم بزند.
بازار ورق فولادی ایران تحت تأثیر سه عامل کلیدی شکل خواهد گرفت. نخست، تداوم عرضه منظم از سوی فولاد مبارکه و بازیگران وارداتی که نقش تثبیتکننده خود را حفظ خواهند کرد. دوم، تشدید قطعی برق در فصل گرم سال که ممکن است تقاضا را اندکی بیشتر کاهش دهد، اما از آنجا که تولیدکنندگان داخلی نیز با محدودیت مواجه هستند، افت قیمت محتمل به نظر نمیرسد. سوم و مهمتر از همه، تحولات نرخ ارز است. در صورت تداوم ثبات نسبی نرخهای ارزی، انتظار میرود قیمت ورق در محدوده فعلی نوسان کند و بازار با آرامش نسبی به فعالیت خود ادامه دهد. اما هرگونه جهش ارزی میتواند به سرعت معادلات را بر هم زده و فشار افزایش قیمت را به کل بازار ورق منتقل کند. توصیه میشود مصرفکنندگان عمده ورق، با توجه به ذخایر موجود و جریان عرضه منظم بورس، از خریدهای اضطراری و انباشت بیش از حد خودداری کرده و تحولات ارزی را در اولویت رصدهای خود قرار دهند.



