در حالی که قدرتهای غربی میلیاردها دلار برای توسعه و ذخیرهسازی مواد معدنی حیاتی سرمایهگذاری کردهاند، تحلیلگران هشدار میدهند نبود هماهنگی در سیاستگذاری میتواند به شکلگیری مازاد عرضه، سقوط قیمتها و اختلال در بازار جهانی فلزات منجر شود؛ وضعیتی که یادآور بحرانهای تاریخی مانند «سیلاب آلومینیوم» و «کوههای کرهای» در بازارهای جهانی است.
در حالی که دولتهای غربی با سرمایهگذاریهای میلیاردی در تلاش برای تضمین عرضه مواد معدنی حیاتی و کاهش وابستگی به چین هستند، کارشناسان هشدار میدهند این سیاستها در صورت نبود هماهنگی میتواند به مازاد عرضه گسترده و اختلال در بازار جهانی منجر شود؛ سناریویی که در گذشته با اصطلاحاتی مانند «کوههای کرهای» در اروپا و «سیلاب آلومینیوم» در روسیه شناخته شده است.
بر اساس گزارش رویترز، ایالات متحده بیش از ۲۰ میلیارد دلار و استرالیا دستکم ۱۳ میلیارد دلار برای توسعه و ذخیرهسازی مواد معدنی حیاتی اختصاص دادهاند. هدف اصلی این سیاستها کاهش وابستگی به چین و تقویت زنجیرههای تأمین امن در صنایع راهبردی عنوان شده است. با این حال، تحلیلگران هشدار میدهند که نبود هماهنگی در سطح سیاستگذاری میتواند موجب شود حجم تولید و ذخیرهسازی از نیاز واقعی بازار فراتر رود و فشار نزولی شدیدی بر قیمتها ایجاد کند.
کارشناسان در این گزارش به نمونههای تاریخی اشاره میکنند؛ از جمله مازاد تولید لبنیات در اروپا که به شکلگیری «کوههای کرهای» منجر شد، و همچنین اشباع بازار آلومینیوم و برخی فلزات در دورههای گذشته که ناشی از حمایتهای سیاستی و یارانهای بود. این تجربهها نشان میدهد حمایتهای غیرهدفمند از سمت عرضه، بدون مدیریت تقاضا، میتواند به ایجاد بحرانهای قیمتی و اختلالات طولانیمدت در بازار منجر شود.
خطر مازاد در بازار عناصر کمیاب
برآوردها نشان میدهد تنها بخش عناصر نادر خاکی (Rare Earths) که ارزشی حدود ۶.۴ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴ داشته، اکنون با حجم تعهدات حمایتی دولتی مواجه است که از کل اندازه بازار فراتر میرود. این موضوع نگرانیها درباره شکلگیری مازاد عرضه در سالهای آینده را افزایش داده است؛ بهویژه اگر پروژههای معدنی جدید بدون هماهنگی تقاضای واقعی به بهرهبرداری برسند.
دولتها در حال طراحی سازوکارهایی مانند ایجاد ذخایر استراتژیک هستند، اما کارشناسان پیشنهاد میکنند این اقدامات باید با محدودیتهای مشخص همراه باشد تا از انباشت بیش از حد جلوگیری شود. به گفته تحلیلگران، در غیاب هماهنگی بینالمللی، سیاستهای حمایتی میتواند به جای تقویت امنیت زنجیره تأمین، به ایجاد چرخههای مازاد و سقوط قیمتها منجر شود.
گزارش همچنین به تجربه کشورهایی مانند جمهوری دموکراتیک کنگو و اندونزی اشاره میکند؛ کشورهایی که با اعمال محدودیتهای صادراتی و سیاستهای توسعه داخلی توانستهاند درآمدهای معدنی خود را افزایش دهند، اما همزمان خطر اختلال در بازار جهانی را نیز تشدید کردهاند.
در مجموع، این گزارش تأکید میکند که رقابت برای تسلط بر زنجیره تأمین مواد معدنی حیاتی، در صورت نبود هماهنگی میان قدرتهای بزرگ، میتواند به تکرار بحرانهای مازاد عرضه در بازارهای جهانی منجر شود؛ وضعیتی که در گذشته بارها به سقوط قیمتها و اختلال در تجارت بینالمللی انجامیده است.
منبع: ایراسین
دفتر مرکزی:
کد پستی:
تماس با دفتر رسانه: