اختصاصی معدنمدیا؛
کنترل چین بر صادرات فسفید ایندیم، مادهای کلیدی در تولید تراشههای نوری پرسرعت برای مراکز داده هوش مصنوعی، به یکی از گلوگاههای مهم زنجیره تامین جهانی تبدیل شده است.
کمتر از یک هفته پس از آنکه شرکت Coherent، سازنده تراشههای مورد حمایت انویدیا، در اوایل ماه مه نسبت به کمبود فسفید ایندیم هشدار داد، جیم اندرسون، مدیرعامل این شرکت، همراه با هیاتی از فعالان اقتصادی آمریکا در سفر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به چین حضور یافت.
به گفته سه منبع آگاه، یکی از اهداف سفر اندرسون، مطرح کردن موضوع تاخیر چین در صدور مجوزهای صادراتی برای این ماده بسیار راهبردی بود؛ مادهای که در ساخت تراشههای نوری پرسرعت مورد استفاده در مراکز داده هوش مصنوعی نقشی ضروری دارد.
به گفته دو مقام دولت آمریکا و یک فرد مطلع از مذاکرات، این موضوع همچنین در گفتوگوهای سئول میان مذاکرهکنندگان ارشد تجاری دو کشور، پیش از نشست ۱۴ و ۱۵ مه ترامپ با شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، مطرح شده بود.
فوریت آمریکا برای حلوفصل محدودیتهای صادراتی چین بر این ترکیب، نشان میدهد فسفید ایندیم به یک ابزار قدرتمند تجاری برای پکن تبدیل شده است؛ ابزاری که به گفته کارشناسان و مدیران صنعتی، میتواند روند توسعه جهانی مراکز داده هوش مصنوعی را مختل کند.
کنراد وانگ، تحلیلگر موسسه SemiAnalysis، گفت: «فسفید ایندیم یکی از چند گلوگاه زنجیره تامین است که در مجموع، سرعت توسعه مراکز داده هوش مصنوعی را محدود میکند.»
با رشد تصاعدی بارهای پردازشی هوش مصنوعی، تقاضا برای فسفید ایندیم افزایش یافته است. این ماده، یک جزء اصلی و بدون جایگزین در فناوری جدیدی است که توسعهدهندگان مراکز داده به آن روی آوردهاند؛ فناوریای که به جای انتقال سیگنالهای الکتریکی از طریق سیم مسی، از نور در فیبرهای نوری یا همان فوتونیک استفاده میکند.
انویدیا در ماه مارس اعلام کرد در هر یک از دو شرکت آمریکایی تولیدکننده محصولات فوتونیک، یعنی Coherent و Lumentum، دو میلیارد دلار سرمایهگذاری میکند. همچنین شرکت Marvell Technology، سازنده تراشههای سفارشی، سال گذشته برای بهرهگیری از فعالیتهای شرکت نوپای Celestial AI در حوزه فوتونیک، این شرکت نیمههادی را خریداری کرد.
با این حال، محدودیتهای صادراتی چین بر فسفید ایندیم که از فوریه ۲۰۲۵ آغاز شد، به مانعی جدی در رقابت شرکتها برای طراحی سریعترین و کممصرفترین قطعات مورد نیاز مراکز داده هوش مصنوعی تبدیل شده است.
وزارت بازرگانی چین به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ نداد.
کنترل چین بر فسفید ایندیم نشان میدهد پکن آماده است ابزارهای محدودکننده صادراتی خود را، که پیشتر در حوزه عناصر نادر خاکی آزموده بود، گسترش دهد. محدودیتهای چین بر صادرات عناصر نادر خاکی از سال گذشته، همزمان با اختلافات تعرفهای با واشنگتن، زنجیره تامین جهانی در صنایع خودرو، نیمههادی و هوافضا را مختل کرده است.
پل تریولو، شریک شرکت مشاوره Albright Stonebridge Group، گفت: «پکن در حال توسعه یک جعبهابزار دقیقتر برای ایجاد گلوگاه در مواد اولیه است.»
او افزود: «چین به جای آنکه مستقیما صادرات محصولات نهایی فوتونیک را مسدود کند، میتواند صادرات ترکیبات بالادستی، زیرلایهها و فلزاتی را کند یا مشروط کند که تعیین میکنند آیا اکوسیستم ماژولهای نوری میتواند با سرعت کافی برای پاسخ به تقاضای مراکز داده بزرگمقیاس رشد کند یا نه.»
بر اساس دادههای سازمان زمینشناسی آمریکا، چین بزرگترین تولیدکننده ایندیم در جهان است و در سال ۲۰۲۴ حدود ۷۰ درصد تولید جهانی این ماده را در اختیار داشت.
اثر دومینویی در زنجیره تامین
شرکت AXT، دومین تولیدکننده بزرگ زیرلایههای فسفید ایندیم در جهان و یکی از تامینکنندگان اصلی Coherent، در ماه مه اعلام کرد: «مجوزهای صادرات فسفید ایندیم مهمترین چالشی است که در حال حاضر با آن روبهرو هستیم.»
این شرکت که بخش عمده زیرلایههای فسفید ایندیم خود را در چین تولید میکند، اعلام کرده است که زیرمجموعه چینی آن نخستین مجوزهای صادراتی خود را فقط در ماه ژوئن سال گذشته دریافت کرده و اکنون با حجم قابل توجهی از سفارشهای معوق روبهروست.
وانگ، تحلیلگر SemiAnalysis، گفت محدودیتها فراتر از AXT و Coherent، «در سراسر زنجیره تامین نوری اثر دومینویی ایجاد میکند.»
به گفته او، ظرفیت فروش Lumentum تا سال ۲۰۲۸ تکمیل شده است، آن هم در حالی که تولید خود را چهار برابر کرده است. همچنین تولیدکنندگان تایوانی محصولات نوری، از جمله VPEC و LandMark Optoelectronics، به دلیل تاخیر در صدور مجوزهای AXT، با اختلال در تامین زیرلایههای فسفید ایندیم مواجه شدهاند.
از زمان اعمال محدودیتهای صادراتی چین بر فسفید ایندیم، میانگین قیمت یک ویفر شش اینچی فسفید ایندیم ۲۵۰ درصد افزایش یافته و به ۵ هزار دلار رسیده است.
در مواجهه با افزایش هزینهها و اختلالات طولانیمدت، دستکم دو تولیدکننده بزرگ تراشههای فوتونیک در آمریکا برای کمک به دریافت مجوزهای صادراتی به سازمانهای صنعتی مراجعه کردهاند.
شرکتهای فوتونیک آمریکایی همچنین تلاش میکنند زیرلایههای فسفید ایندیم مورد نیاز خود را تولید کنند و از تامینکنندگان غیرچینی مانند Sumitomo Electric Industries ژاپن خرید داشته باشند. با این حال، به گفته تحلیلگران، افزایش ظرفیت تولید در این حوزه محدود و کند است؛ زیرا معمولا راهاندازی یک کارخانه جدید دو تا سه سال زمان میبرد.
Coherent در ماه مه اعلام کرد که امسال ظرفیت تولید ویفرهای فسفید ایندیم خود را در کارخانه تگزاس دو برابر میکند و قصد دارد تا پایان سال ۲۰۲۷ بار دیگر ظرفیت را بیش از دو برابر افزایش دهد.
شرکتهای AXT، Coherent، Lumentum، VPEC و LandMark به درخواستهای رویترز برای اظهارنظر پاسخ ندادند. LandMark در ماه آوریل یک قرارداد بلندمدت تامین فسفید ایندیم با Sumitomo امضا کرد.
Sumitomo به رویترز گفت تاکنون اثری از کنترلهای صادراتی چین بر فسفید ایندیم در تولید خود مشاهده نکرده است.
با این حال، یک فرد آگاه از صنعت تراشههای فوتونیک چین گفت Sumitomo بخش زیادی از تولید زیرلایههای فسفید ایندیم خود را در داخل مصرف میکند؛ به این معنا که بازار جهانی همچنان با کمبود عرضه روبهروست.
دو بازیگر اصلی بازار، یعنی AXT و Sumitomo، در مجموع نزدیک به ۸۰ درصد تولید جهانی زیرلایههای فسفید ایندیم را در اختیار دارند. سهم شرکت JX Advanced Metals نیز حدود ۱۰ درصد است.
فرصت برای رقبای چینی
محدودیتهای صادراتی چین فرصتی برای تولیدکنندگان داخلی زیرلایههای فسفید ایندیم ایجاد کرده است. در میان این شرکتها، Yunnan Germanium، Guangdong Xiandao و Zhuhai Dingtai Xinyuan از بازیگران اصلی داخلی محسوب میشوند.
بسیاری از این شرکتهای چینی با سرعت در حال افزایش ظرفیت تولید خود هستند. در ماه آوریل، Yunnan Germanium از سرمایهگذاری ۱۸۹ میلیون یوانی، معادل ۲۸ میلیون دلار، برای افزایش ظرفیت تولید سالانه به ۴۵۰ هزار ویفر فسفید ایندیم خبر داد. گزارش سالانه ۲۰۲۵ این شرکت نیز نشان میدهد محمولههای ویفر فسفید ایندیم آن ۷۴ درصد افزایش یافته است.
Guangdong Xiandao نیز امسال از طریق شرکت زیرمجموعه خود، Guangdong Xianrui، یک پروژه سرمایهگذاری جدید را آغاز کرد که هدف آن تولید سالانه ۴۰ تن کریستال فسفید ایندیم است؛ ماده خامی که برای تولید زیرلایهها مورد نیاز است.
بر اساس گفته یک منبع در یکی از تولیدکنندگان بزرگ فسفید ایندیم چین، Yunnan Germanium و Guangdong Xiandao هر دو در حال مذاکره با مقامهای چینی برای دریافت مجوزهای صادراتی هستند، اما حتی در صورت صدور مجوز، صادرات آنها احتمالا محدود خواهد بود.
این منبع گفت شرکت او در کوتاهمدت بر بازار داخلی تمرکز دارد، زیرا نشانهای وجود ندارد که دولت چین تولیدکنندگان داخلی را نسبت به شرکتهایی مانند AXT، که به دنبال صادرات زیرلایههای فسفید ایندیم از چین هستند، در اولویت قرار دهد.
افزون بر این، شرکتهایی مانند Coherent که عمدتا از AXT تامین میشوند و Lumentum که عمدتا از Sumitomo و JX Advanced Metals خرید میکند، بعید است بهراحتی تامینکننده خود را تغییر دهند؛ زیرا انتقال به یک تامینکننده جدید نیازمند دورههای طولانی تایید و ارزیابی فنی است.
Yunnan Germanium و Guangdong Xiandao نیز به درخواستهای رویترز برای اظهارنظر پاسخ ندادند.
منبع: رویترز
دفتر مرکزی:
کد پستی:
تماس با دفتر رسانه: