تأمین و نوسازی ماشینآلات معدنی در شرایطی به یکی از دغدغههای جدی بخش معدن تبدیل شده که محدودیتهای ارزی و تجاری، مسیر تأمین تجهیزات را دشوارتر کرده است. البته فرسودگی ناوگان و موانع واردات مسئلهای جدید نیست و طی سالهای گذشته نیز ضوابط مختلف، از محدودیت در ورود ماشینآلات کارکرده و برخی برندها تا فرآیندهای اداری، دسترسی معدنکاران به تجهیزات مورد نیاز را محدود کرده است.
در شرایط کنونی، دشوار شدن تأمین از چین، که بخش مهمی از نیاز بازار ماشینآلات معدنی از این مسیر تأمین میشد، فشار بیشتری به فعالان این حوزه وارد کرده است. رفتن به سراغ بازارهای جایگزین مانند ترکیه و اروپا نیز به دلیل قیمت بالاتر تجهیزات و هزینههای حمل، خرید ماشینآلات را گرانتر میکند. همزمان، محدودیتهای ارزی و سقف واردات شرکتها باعث شده بخشی از ظرفیت موجود نیز امکان استفاده برای نوسازی ناوگان را نداشته باشد.
این مسئله فقط به تجهیزات استخراج خلاصه نمیشود. از مرحله اکتشاف و حفاریهای عمیق گرفته تا عملیات استخراج و فرآوری، تجهیزات تخصصی نقش تعیینکنندهای دارند. در بخش اکتشاف، کمبود دستگاههای مناسب میتواند اجرای حفاریهای عمیق را دشوار کند و در ادامه نیز نبود تجهیزات کافی، روند تجهیز و بهرهبرداری از معادن را تحت تأثیر قرار میدهد. در معادن زیرزمینی نیز استفاده از ماشینآلات جدید میتواند زمینه حرکت به سمت روشهای مکانیزه و کاهش وابستگی به مواد ناریه را فراهم کند.
فشار این وضعیت برای معادن کوچک و متوسط بیشتر است؛ مجموعههایی که معمولاً توان مالی محدودی برای خرید تجهیزات گرانقیمت دارند. از سوی دیگر، پروژههای جدیدی که از مرحله اکتشاف عبور کرده و آماده تجهیز هستند، بدون دسترسی به ماشینآلات مناسب نمیتوانند با سرعت مورد انتظار وارد مرحله تولید شوند. نتیجه این وضعیت میتواند افزایش هزینه سرمایهگذاری، طولانی شدن اجرای طرحها و در ادامه کاهش ظرفیت استخراج باشد.
در کنار ماشینآلات، بخشی از تجهیزات حساس کارخانههای فرآوری نیز همچنان به فناوری خارجی وابسته است و محدودیتهای ارزی، تأمین آنها را دشوارتر میکند. از این رو، تداوم محدودیتها ممکن است در کوتاهمدت اثر محسوسی بر تولید نداشته باشد، اما در میانمدت توسعه ظرفیتهای معدنی را تحت فشار قرار میدهد. بازنگری در ضوابط واردات، سقفهای ارزی و فرآیندهای مرتبط با تعهدات ارزی میتواند فرصتی برای نوسازی ناوگان و جلوگیری از شکلگیری یک گلوگاه جدی در زنجیره معدن و صنایع معدنی ایجاد کند.
منبع: معدن 24


