بازار جهانی آلومینیوم در سال ۲۰۲۷ ممکن است از کسری عرضه به مازاد برسد؛ تحولی که افزایش تولید اندونزی و احیای عرضه از سوی واحدهای ذوب خاورمیانه از مهمترین عوامل آن به شمار میروند. با این حال، اختلاف برآورد مؤسسات تحقیقاتی درباره حجم مازاد، در کنار محدودیتهای زیرساختی اندونزی و هزینههای بالای حملونقل در منطقه خلیج فارس، نشان میدهد مسیر توازن بازار همچنان با عدم قطعیت همراه است.
بازار جهانی آلومینیوم در سال ۲۰۲۷ در آستانه ورود به محدوده مازاد عرضه قرار میگیرد؛ وضعیتی که بهدنبال افزایش ظرفیت تولید اندونزی و احیای عرضه از سوی واحدهای ذوب آلومینیوم در منطقه خلیج فارس پیشبینی میشود. برآورد مؤسسه تحقیقاتی CRU از مازاد عرضه ۱.۴ میلیون تنی این فلز در سال آینده حکایت دارد، درحالیکه سایر تحلیلگران با توجه به محدودیتهای زیرساختی و دشواریهای افزایش تولید، مازاد کمتری را پیشبینی میکنند. انتظار افزایش عرضه، در همین حال، به افت قیمت آلومینیوم به کمتر از ۳ هزار دلار بهازای هر تن در هفته جاری و رسیدن آن به پایینترین سطح از دسامبر کمک کرده است.
پیشبینی افزایش عرضه آلومینیوم در سال آینده، چشمانداز بازار این فلز پرکاربرد در صنایع حملونقل و بستهبندی را تغییر داده است. قیمت آلومینیوم در هفته جاری به کمتر از ۳ هزار دلار بهازای هر تن کاهش یافت و پایینترین سطح خود از ماه دسامبر را ثبت کرد. این در حالی است که قیمتها در ماه ژوئن، تحت تأثیر اختلالات تجاری ناشی از جنگ ایران و کاهش موجودی انبارها، به بالاترین سطح چهار سال اخیر رسیده بودند.
راس استراچان، رئیس بخش مواد اولیه آلومینیوم در مؤسسه CRU، با اشاره به چشمانداز عرضه در خاورمیانه گفت: «انتظار داریم عرضه از خاورمیانه بهطور قابلتوجهی احیا شود و تولید از ۴.۸ میلیون تن در سال جاری به ۶.۴ میلیون تن افزایش یابد.»
خاورمیانه که حدود ۹ درصد از ظرفیت جهانی تولید آلومینیوم اولیه را در اختیار دارد، در پی جنگ با اختلالات جدی در ارسال محمولهها مواجه شده است. ازسرگیری جریان عرضه از این منطقه، در کنار افزایش تولید سایر مناطق، یکی از عوامل اصلی تغییر توازن بازار در سال آینده ارزیابی میشود.بر اساس برآورد CRU، بازار جهانی آلومینیوم در سال ۲۰۲۷ با مازاد عرضه ۱.۴ میلیون تنی مواجه خواهد شد؛ این در حالی است که برای سال جاری کسری عرضه ۷۱۱ هزار تنی پیشبینی شده است. تولید جهانی آلومینیوم اولیه نیز در سال ۲۰۲۵ به ۷۳.۸ میلیون تن رسید.
اندونزی؛ موتور جدید رشد تولید آلومینیوم
اندونزی یکی از عوامل اصلی افزایش عرضه آلومینیوم در سال آینده خواهد بود. پروژههای تولیدی این کشور که با هدایت سرمایهگذاران چینی توسعه مییابند، در حال افزایش ظرفیت هستند. محدودیت سقف ظرفیت تولید در بازار داخلی چین، از جمله عواملی است که سرمایهگذاران این کشور را به توسعه پروژههای آلومینیومی در اندونزی سوق داده است.
مؤسسه CRU پیشبینی میکند تولید آلومینیوم اندونزی در سال ۲۰۲۷ به ۳.۲ میلیون تن برسد؛ رقمی که بیش از دو برابر تولید پیشبینیشده این کشور در سال جاری است.با این حال، همه تحلیلگران درباره سرعت تحقق این افزایش تولید اتفاقنظر ندارند. برخی معتقدند توسعه ظرفیتهای جدید با موانع زیرساختی و اجرایی مواجه است و افزایش عرضه در مقیاس مورد انتظار بازار، به زمان بیشتری نیاز دارد.
درحالیکه CRU از مازاد عرضه ۱.۴ میلیون تنی آلومینیوم در سال ۲۰۲۷ خبر میدهد، مؤسسه وود مکنزی چشمانداز محتاطانهتری دارد.اودای پاتل، مدیر ارشد تحقیقات در وود مکنزی، پیشبینی میکند بازار جهانی آلومینیوم در سال آینده با مازاد عرضه حدود ۵۰۰ هزار تنی مواجه شود؛ این در حالی است که برآورد این مؤسسه از کسری عرضه در سال جاری به ۹۰۰ هزار تن میرسد.
پاتل معتقد است واحدهای ذوب آلومینیوم در منطقه خلیج فارس در حال بازیابی ظرفیت تولید خود هستند، اما برای رساندن فلز تولیدشده به بازارهای صادراتی ناچارند از مسیرهای جایگزین تنگه هرمز استفاده کنند؛ مسیری که هزینههای حملونقل و صادرات را افزایش میدهد.وی با اشاره به پیامدهای این وضعیت گفت: «ممکن است بازار با مازاد عرضه مواجه شود، اما همزمان پریمیومها و حتی قیمتها همچنان در سطوح بالایی باقی بمانند.»
پریمیوم آلومینیوم، مبلغی است که خریداران علاوه بر قیمت پایه فلز در بازارهای مرجع پرداخت میکنند و هزینههای منطقهای، حملونقل و شرایط عرضه و تقاضا میتواند بر میزان آن اثر بگذارد. بنابراین، افزایش عرضه جهانی لزوماً به معنای کاهش یکسان قیمت نهایی آلومینیوم در تمام بازارها نیست.
زیرساختها؛ گلوگاه توسعه صنعت آلومینیوم اندونزی
پاتل انتظار دارد اندونزی در سال آینده حدود یک میلیون تن به تولید آلومینیوم خود اضافه کند، اما همزمان به مشکلات ساختاری این صنعت در کشور اشاره میکند.به گفته وی، توسعه واحدهای ذوب در اندونزی با سرعتی بیشتر از توسعه زیرساختهای پشتیبان پیش میرود؛ بهگونهای که ظرفیت بنادر و تأمین برق برای پاسخگویی به نیاز واحدهای جدید تولیدی با محدودیت مواجه است.
این ناهماهنگی میتواند بهرهبرداری کامل از ظرفیتهای ایجادشده را به تأخیر بیندازد و سرعت افزایش عرضه را کمتر از پیشبینیهای اولیه نگه دارد. در نتیجه، تحقق مازاد عرضه مورد انتظار در بازار جهانی تا حد زیادی به توان اندونزی در رفع محدودیتهای زیرساختی و تثبیت تولید واحدهای جدید وابسته خواهد بود.
مایکل ویدمر، استراتژیست کالا در بانک آمریکا، نیز بر فاصله میان انتظارات اولیه بازار و عملکرد واقعی تولید آلومینیوم اندونزی تأکید کرده است.به گفته وی، بازار پیشتر انتظار داشت تولید آلومینیوم اندونزی در سال جاری از ۲ میلیون تن فراتر رود، اما برآوردهای فعلی نشان میدهد این رقم ممکن است به حدود ۱.۲ میلیون تن محدود شود.ویدمر در این باره گفت: «این افزایش عرضه در راه است، اما سرعت آن کمتر از چیزی است که فعالان بازار تصور میکردند.»
وی پیشبینی میکند عرضه آلومینیوم اندونزی در سال آینده به ۲.۲ میلیون تن برسد که بخش عمده آن در نیمه دوم سال محقق خواهد شد. بر اساس برآورد بانک آمریکا، در این سناریو مازاد عرضه جهانی آلومینیوم در سال ۲۰۲۷ به حدود ۲۳۹ هزار تن محدود میشود؛ رقمی بهمراتب کمتر از پیشبینی CRU و وود مکنزی.
توازن بازار آلومینیوم در گرو تحقق ظرفیتهای جدید
مجموع برآوردهای مؤسسات تحقیقاتی نشان میدهد بازار جهانی آلومینیوم در سال ۲۰۲۷ ممکن است از کسری عرضه به مازاد برسد، اما اندازه این مازاد همچنان به چند عامل کلیدی وابسته است: سرعت احیای تولید در خاورمیانه، میزان تحقق ظرفیتهای جدید اندونزی، رفع محدودیتهای برق و حملونقل و هزینه دسترسی به بازارهای صادراتی.
در چنین شرایطی، افزایش ظرفیت اسمی تولید بهتنهایی برای تغییر پایدار توازن بازار کافی نیست و میزان تولید واقعی و امکان عرضه اقتصادی فلز به بازارهای مصرف نیز اهمیت تعیینکنندهای دارد. ازاینرو، اگرچه چشمانداز افزایش عرضه فشار نزولی بر قیمت پایه آلومینیوم وارد کرده است، تداوم اختلالات لجستیکی و محدودیتهای زیرساختی میتواند مانع از شکلگیری مازاد عرضه گسترده و کاهش متناسب قیمتها در تمام بازارها شود.
منبع: ایراسین



