باطله‌های معدنی که پیش‌تر کم‌ارزش تلقی می‌شدند، به فرصتی تازه برای افزایش تولید مس تبدیل شده‌اند. توسعه ترکیبات شیمیایی جدید می‌تواند میزان بازیابی این فلز را افزایش دهد و هزینه استخراج را کاهش دهد؛ رویکردی که در شرایط رشد تقاضای جهانی برای مس، اهمیت بهره‌برداری از منابع موجود را دوچندان کرده است.
شرکت فریپورت مک‌موران (Freeport-McMoRan)، بزرگ‌ترین تولیدکننده بورسی مس در جهان، در تلاش است با توسعه فناوری‌های نوین استخراج مس از باطله‌های معدنی، سالانه ۸۰۰ میلیون پوند مس از این منابع بازیابی کند و ظرفیت تولید خود را فراتر از معادن متعارف گسترش دهد؛ هدفی که در شرایط افزایش تقاضای جهانی برای مس، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
این شرکت طی سه سال گذشته با همکاری گروهی از شیمی‌دانان، ده‌ها ترکیب شیمیایی را آزمایش کرده تا میزان مس قابل استحصال از توده‌های باطله معدنی را افزایش دهد. این توده‌ها در مجموع بیش از ۴۰ میلیارد پوند مس در خود جای داده‌اند؛ ذخیره‌ای که بخش قابل توجهی از آن تاکنون به‌طور کامل بازیابی نشده است.
استخراج مس از باطله‌ها؛ روشی کم‌هزینه‌تر از معدن‌کاری سنتی
استخراج مس از باطله‌های معدنی از نظر اقتصادی فرصت قابل توجهی برای فریپورت مک‌موران به شمار می‌رود. هزینه این روش حدود یک‌سوم کمتر از استخراج مس از سنگ‌های سخت معدنی است و برخلاف توسعه بسیاری از پروژه‌های معدنی جدید، به دریافت مجوز جدید یا احداث کارخانه ذوب نیاز ندارد.
در این روش، مس باقی‌مانده در توده‌های سنگ و باطله‌های حاصل از فعالیت‌های معدنی پیشین، با استفاده از فرایندهای شیمیایی و انحلال فلز بازیابی می‌شود. این رویکرد علاوه بر فراهم‌کردن امکان تولید مس از موادی که پیش‌تر فاقد ارزش اقتصادی تلقی می‌شدند، می‌تواند بهره‌وری دارایی‌های معدنی موجود را نیز افزایش دهد.
با وجود این مزایا، فریپورت مک‌موران تاکنون تنها توانسته است حدود ۳۰ درصد از هدف تعیین‌شده برای این طرح را محقق کند. این شرکت از سال ۲۰۲۲ یا پیش از آن، عملیات استحصال مس از باطله‌ها را دنبال کرده است؛ اما فاصله عملکرد فعلی با هدف‌گذاری تولید نشان می‌دهد که دستیابی به ظرفیت موردنظر همچنان به پیشرفت‌های فنی بیشتری نیاز دارد.بر همین اساس، تحقق هدف بازیابی سالانه ۸۰۰ میلیون پوند مس از باطله‌ها در سال ۲۰۲۷ ممکن است به تأخیر بیفتد؛ هرچند شرکت همچنان امیدوار است طی چند سال آینده به این سطح از تولید دست پیدا کند.
ترکیب شیمیایی جدید می‌تواند نرخ بازیابی مس را افزایش دهد
کاتلین کوئیرک، مدیرعامل فریپورت مک‌موران، در گفت‌وگو با رویترز اعلام کرد که شیمی‌دانان این شرکت ترکیب شیمیایی جدیدی توسعه داده‌اند که در صورت استفاده همراه با حرارت، می‌تواند نرخ بازیابی مس را دست‌کم سه برابر افزایش دهد؛ البته تحقق این میزان به تأیید نتایج مورد انتظار در آزمایش‌های میدانی اواخر سال جاری میلادی بستگی دارد.
کوئیرک در آستانه برگزاری کنفرانس هفته بورس فلزات لندن (LME Week) گفت تمرکز شرکت بر استفاده از فناوری و نوآوری برای استخراج مس بیشتر از دارایی‌ها و منابعی است که هم‌اکنون در اختیار دارد.او با اشاره به برنامه آزمایش‌های میدانی افزود که ارزیابی دقیق‌تر درباره زمان‌بندی اجرای این فناوری در طول سال ۲۰۲۷ امکان‌پذیر خواهد شد.
نتایج این آزمایش‌ها می‌تواند در تعیین مسیر توسعه فناوری بازیابی مس از باطله‌ها نقش مهمی داشته باشد. در صورت اثبات کارایی ترکیب جدید در مقیاس صنعتی، فریپورت مک‌موران امکان خواهد داشت بدون اتکای صرف به توسعه معادن جدید، از ظرفیت‌های موجود برای افزایش تولید استفاده کند.
بازیابی مس از باطله‌ها هنوز سرمایه‌گذاران را قانع نکرده است
فریپورت مک‌موران در سال گذشته میلادی ۲۱۴ میلیون پوند مس از طریق فرایند استحصال از باطله‌ها تولید کرد. این میزان به جبران بخشی از کاهش تولید معادن شرکت کمک کرد، اما به گفته مدیرعامل فریپورت، برای آنکه سرمایه‌گذاران اثر این طرح‌ها را به‌طور کامل در عملکرد شرکت مشاهده کنند، کافی نبوده است.
کوئیرک تأکید کرد تا زمانی که شرکت نتواند نشان دهد ابتکارهای فناورانه و عملیاتی آن به رشد واقعی تولید منجر می‌شوند، بازار وال‌استریت همچنان با تردید به این برنامه‌ها نگاه خواهد کرد.این موضوع نشان می‌دهد که برای جلب اعتماد سرمایه‌گذاران، صرف معرفی فناوری‌های جدید کافی نیست و شرکت باید توانایی خود را در تبدیل نتایج آزمایشگاهی و میدانی به افزایش پایدار تولید در مقیاس صنعتی اثبات کند.
توسعه دارایی‌های موجود در اولویت برنامه رشد فریپورت
مدیرعامل فریپورت مک‌موران اعلام کرد استحصال مس از باطله‌ها، در کنار طرح‌های توسعه‌ای این شرکت در ایالت آریزونا آمریکا و شیلی، از محورهای اصلی راهبرد رشد آن محسوب می‌شود. به گفته او، خرید شرکت‌های دیگر در حال حاضر در اولویت اصلی برنامه‌های فریپورت قرار ندارد.
کوئیرک که از سال ۱۹۸۹ به این شرکت پیوسته و دو سال پیش به سمت مدیرعامل منصوب شده است، معتقد است توسعه دارایی‌های موجود می‌تواند ارزش قابل توجهی برای شرکت ایجاد کند.او در عین حال تأکید کرد فریپورت در صورت فراهم‌شدن فرصت مناسب برای ترکیب دارایی‌های خود با یک تولیدکننده دیگر مس، آمادگی بررسی چنین گزینه‌ای را خواهد داشت؛ اما این شرکت قصد ندارد صرفاً برای انجام یک معامله، وارد ادغام یا تملک نامناسب شود.
این راهبرد با حمایت برخی سهامداران نیز همراه بوده است. مایکل کاگینو، مدیر سبد سرمایه‌گذاری صندوق‌های پرمننت پورتفولیو که سهام فریپورت را در اختیار دارد، اعلام کرد با انجام تملک در صورت یافتن فرصت مناسب موافق است، اما افزایش ذخایر مس و رشد ظرفیت تولید از طریق دارایی‌های موجود را نیز رویکردی قابل قبول می‌داند.
بازگشت معدن گراسبرگ به تولید کامل تا پایان ۲۰۲۷
کوئیرک همچنین درباره وضعیت معدن مس و طلای گراسبرگ (Grasberg) در اندونزی، معدن شاخص فریپورت مک‌موران، اعلام کرد که این شرکت همچنان قصد دارد تولید کامل این مجموعه را تا پایان سال ۲۰۲۷ از سر بگیرد.فعالیت‌های این معدن سال گذشته میلادی پس از وقوع جریان گل‌ولای که به جان‌باختن هفت کارگر منجر شد، به‌طور موقت متوقف شده بود. ازسرگیری کامل تولید گراسبرگ یکی از عوامل مهم در چشم‌انداز تولید مس فریپورت به شمار می‌رود.
مدیرعامل شرکت همچنین اعلام کرد فریپورت دیگر کنسانتره مس خود را به واحدهای ذوب چین نمی‌فروشد؛ زیرا ظرفیت کافی در دو کارخانه ذوب این شرکت در اندونزی برای فرآوری مواد معدنی تولیدشده در گراسبرگ وجود دارد.این تغییر، نقش ظرفیت‌های فرآوری داخلی شرکت در مدیریت زنجیره تولید مس را برجسته می‌کند و نشان می‌دهد فریپورت در کنار توسعه روش‌های نوین بازیابی، به استفاده حداکثری از زیرساخت‌های موجود نیز توجه دارد.
احتمال تعرفه مس در آمریکا؛ سیاست تجاری همچنان نامشخص است
کوئیرک در بخش دیگری از این گفت‌وگو درباره احتمال وضع تعرفه بر واردات مس از سوی دولت دونالد ترامپ، از پیش‌بینی درباره تصمیم نهایی دولت آمریکا خودداری کرد. با این حال، او گفت احتمال وضع چنین تعرفه‌ای بر تصمیم‌های سرمایه‌گذاری فریپورت مک‌موران تأثیر نگذاشته است.به گفته مدیرعامل شرکت، دولت آمریکا در تلاش است سیاست‌هایی را برای تشویق تولید داخلی تدوین کند، اما هنوز مشخص نیست تعرفه‌ها چه جایگاهی در مجموعه این سیاست‌ها خواهند داشت.
این اظهارات نشان می‌دهد که در کنار چالش‌های فنی بازیابی مس از باطله‌های معدنی و برنامه‌های توسعه تولید، تحولات سیاست تجاری آمریکا نیز یکی از عوامل اثرگذار بر چشم‌انداز صنعت مس محسوب می‌شود؛ هرچند فریپورت مک‌موران اعلام کرده است که راهبرد سرمایه‌گذاری خود را بر ظرفیت‌های دارایی‌های موجود، توسعه فناوری و افزایش تولید متمرکز نگه می‌دارد.
منبع: ایراسین
