با افزایش عمر معادن و کاهش ذخایر معدنی، شرکت‌های معدنی با چالش‌های فزاینده‌ای در زمینه استخراج و فرآوری مواد معدنی مواجه شده‌اند. این شرایط توانایی صنعت معدن برای حفظ سطح تولید را با تهدید روبه‌رو کرده است.
گزارش جدید موسسه EY با عنوان «۱۰ ریسک و فرصت برتر کسب‌وکار در صنعت معدن و فلزات» حاکی است، پیچیدگی عملیات معدنی مهم‌ترین ریسک این صنعت در سال ۲۰۲۷ خواهد بود. پس از آن، محدودیت دسترسی به سرمایه، اختلال در زنجیره تامین، افزایش هزینه‌ها و تنش‌های ژئوپلیتیکی در رتبه‌های بعدی قرار دارند.
این گزارش بر اساس نظرسنجی از ۴۰۰ مدیر ارشد شرکت‌های معدنی و فلزی در سراسر جهان تهیه شده است.
«پل میچل» مدیر بخش جهانی معدن و فلزات EY در این زمینه گفت: «فعالیت‌های معدنی همواره پیچیده بوده‌اند، اما با افزایش عمر معادن، تخلیه ذخایر و دشوارتر شدن استخراج و فرآوری در ذخایر جدید، سطح پیچیدگی عملیات به‌طور قابل‌توجهی افزایش یافته است.»
این چالش‌ها برای مواد معدنی حیاتی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا دولت‌ها بیش از گذشته این مواد را برای توسعه صنعتی و تامین امنیت زنجیره‌های تأمین ضروری می‌دانند.
تولیدکنندگان در شرایطی قرار گرفته‌اند که باید همزمان ذخایر تخلیه‌شده را جایگزین کنند و با دشواری‌های بیشتر استخراج، محدودیت‌های تامین مالی و تغییر سیاست‌های دولت‌ها کنار بیایند.
کاهش و تخلیه ذخایر معدنی
بر اساس نتایج نظرسنجی، تاخیر در رعایت الزامات و دریافت مجوزهای قانونی، مهم‌ترین عامل افزایش پیچیدگی عملیات معدنی بوده است. پس از آن، تغییرپذیری عیار ذخایر معدنی قرار دارد که از سوی ۲۹ درصد پاسخ‌دهندگان به‌عنوان یکی از چالش‌های اصلی مطرح شده است.
کمبود نیروی کار، جابه‌جایی مواد معدنی، ظرفیت فرآوری، حمل‌ونقل و قابلیت اطمینان تجهیزات، هرکدام از سوی ۲۴ تا ۲۶ درصد مدیران مورد اشاره قرار گرفته‌اند.
از سوی دیگر، توسعه ذخایر جایگزین نیز با چالش‌های بیشتری همراه شده است؛ زیرا شرکت‌ها برای استخراج و فرآوری ذخایر جدید باید با شرایط فنی و زمین‌شناسی دشوارتری مواجه شوند.
بررسی نتایج نظرسنجی
دسترسی به سرمایه نیز که دومین ریسک بزرگ صنعت معدن محسوب می‌شود با دشواری بیشتری همراه شده است. اگرچه منابع مالی همچنان در بازار وجود دارد، اما سرمایه‌گذاران با توجه به تفاوت شرایط بازار و قیمت مواد معدنی مختلف در انتخاب پروژه‌ها و تخصیص سرمایه محتاطانه‌تر عمل می‌کنند.
این وضعیت شرکت‌های معدنی را وادار کرده است تا در شیوه تامین مالی پروژه‌های جدید و همچنین حفظ و توسعه عملیات فعلی خود بازنگری کنند.
نتایج نظرسنجی نشان می‌دهد، ۴۴ درصد شرکت‌ها به دنبال جذب سرمایه از تولیدکنندگان تجهیزات اصلی معدنی هستند. ۳۹ درصد در حال مذاکره یا تلاش برای جذب سرمایه از صندوق‌های ثروت ملی هستند. همین میزان نیز به دنبال استفاده از سرمایه‌گذاری‌های دولتی هستند.
میچل در این زمینه تاکید کرد: «دسترسی به منابع مالی متنوع برای شرکت‌ها اهمیت حیاتی خواهد داشت؛ زیرا به آنها کمک می‌کند در زمان تغییر شرایط بازار، انعطاف‌پذیری مالی خود را حفظ کنند.»
اختلال در زنجیره تامین
اختلال در زنجیره تامین که در رتبه سوم ریسک‌های صنعت قرار گرفته، فشار مضاعفی بر شرکت‌های معدنی وارد می‌کند. این اختلالات می‌تواند تحویل نهاده‌های موردنیاز معادن، فعالیت واحدهای فرآوری و دسترسی به بازارهای فروش را تحت تأثیر قرار دهد.
برای کاهش این آسیب‌پذیری، ۵۳ درصد شرکت‌های معدنی در حال سرمایه‌گذاری روی فناوری‌هایی هستند که امکان رصد و شفافیت بیشتر زنجیره تأمین را فراهم می‌کنند. همچنین ۵۲ درصد شرکت‌ها برای مقابله با وقفه‌های احتمالی، سطح موجودی انبارها و ذخایر مواد اولیه خود را افزایش می‌دهند.
افزایش هزینه‌های تولید
افزایش هزینه‌ها یکی دیگر از موانع مهم پیش روی صنایع معدنی است.
حتی افزایش قیمت برخی مواد معدنی نیز نتوانسته است به‌طور کامل رشد هزینه نهاده‌ها و مخارج اضافی ناشی از فعالیت در معادن پیچیده‌تر را جبران کند.
میچل درباره آن گفت: «برنامه‌های افزایش بهره‌وری اغلب به دلیل وجود جزایر سازمانی و نبود هماهنگی میان بخش‌های مختلف با شکست مواجه می‌شود. این برنامه‌ها زمانی ارزش بیشتری ایجاد می‌کند که در کل زنجیره ارزش اجرا شود، نه اینکه فقط به اقدامات جداگانه برای کاهش هزینه‌ها محدود بماند.»
فشارهای راهبردی در تامین مواد معدنی
دولت‌ها تلاش‌های خود را برای تضمین دسترسی به مواد معدنی حیاتی افزایش داده‌اند. این موضوع ابعاد ژئوپلیتیکی تازه‌ای به چالش‌های عملیاتی و مالی صنعت معدن اضافه کرده است.
بر اساس گزارش EY، تعهدات مالی بخش عمومی برای حمایت از مواد معدنی حیاتی بین سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ بیش از چهار برابر شده و به حدود ۶۵ میلیارد دلار رسیده است.
همچنین نتایج نظرسنجی نشان می‌دهد، ۲۸ درصد مدیران شرکت‌های معدنی انتظار دارند، طی ۱۲ ماه آینده سرمایه‌گذاری مستقیم دولت‌ها در این بخش افزایش یابد.
میچل در این زمینه گفت: «دولت‌ها به‌طور فزاینده‌ای تأمین پایدار مواد معدنی را یک اولویت راهبردی می‌دانند و با ارائه مشوق‌های مختلف در تلاش‌اند استخراج، فرآوری و پالایش مواد معدنی را در داخل کشورهای خود توسعه دهند.»
ریسک‌های ژئوپلیتیکی در رتبه پنجم قرار گرفته‌اند، اما تاثیر آنها فراتر از این رتبه‌بندی است و تصمیم‌گیری درباره تخصیص سرمایه، زنجیره تامین و محل اجرای پروژه‌های جدید معدنی را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد.
«میچل» هشدار داد، نااطمینانی‌ها فقط به رویدادهای سیاسی کوتاه‌مدت، از جمله انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، محدود نخواهد بود. به همین دلیل، شرکت‌های معدنی باید انعطاف‌پذیری بیشتری در راهبردهای سرمایه‌گذاری خود ایجاد کنند.
نقش فناوری و افزایش تهدیدات سایبری
فناوری می‌تواند به شرکت‌های معدنی کمک کند تا بخشی از محدودیت‌های موجود را برطرف کنند. هوش مصنوعی، خودکارسازی عملیات و بهبود بهره‌وری فرآوری از جمله ابزارهایی هستند که می‌توانند در این زمینه مؤثر باشند.
با این حال، افزایش ارتباطات دیجیتال در عملیات معدنی، شرکت‌ها را در معرض تهدیدات امنیت سایبری بیشتری نیز قرار داده است.
بر اساس یافته‌های EY، امنیت سایبری برای نخستین بار در فهرست ۱۰ ریسک برتر سال ۲۰۲۷ صنعت معدن قرار گرفته است.
تحقیقات این موسسه نشان می‌دهد، ۶۷ درصد دارایی‌ها و تاسیسات صنعت معدن و فلزات در محدوده آسیب‌پذیری سایبری قرار دارد.
پی نوشت: «ارنست اند یانگ»(EY) یکی از بزرگ‌ترین موسسات خدمات حرفه‌ای و مشاوره‌ای در جهان محسوب می‌شود. این شرکت در گروه چهار موسسه بزرگ حسابرسی و مشاوره جهان معروف به Big Four قرار دارد.
روابط عمومی شرکت توسعه معادن و فلزات
