بزرگ ترین تولیدکنندگان سنگ آهن جهان با یک چالش ساختاری روبه رو شده اند، ذخایر معدنی با سرعتی بیشتر از توان جایگزینی مصرف می شوند و همزمان افت عیار، افزایش ناخالصی ها و رشد هزینه های استخراج، حفظ ظرفیت فعلی تولید را دشوارتر کرده است. وود مکنزی هشدار می دهد صنعت سنگ آهن به تدریج از دوره توسعه ظرفیت به دوره «حفظ تولید» وارد می شود.
شش تولیدکننده بزرگ سنگ آهن جهان در فاصله سال های 2016 تا 2025 در مجموع 11.1 میلیارد تن از ذخایر سنگ آهن قابل فروش خود را استخراج کرده اند؛ اما تنها سه شرکت در این دوره توانسته اند ذخایر جدیدی معادل حجم سنگ آهن استخراج شده به منابع خود اضافه کنند.
این آمار نشان می دهد معادله ذخایر در صنعت سنگ آهن به تدریج در حال تغییر است. در حالی که شرکت های بزرگ برای تامین تقاضای جهانی همچنان به استخراج از معادن موجود ادامه می دهند، جایگزینی ذخایر مصرف شده به سرمایه گذاری بیشتر، پروژه های پیچیده تر و هزینه های بالاتر نیاز دارد.
ذخایر سنگ‌آهن سریع‌تر از ظرفیت جایگزینی مصرف می‌شوند
بر اساس تحلیل وود مکنزی، مسئله اصلی برای تولیدکنندگان بزرگ سنگ آهن دیگر تنها افزایش حجم تولید نیست. شرکت ها اکنون باید منابع بیشتری را برای جلوگیری از کاهش تولید در معادن موجود اختصاص دهند.
برخی تولیدکنندگان برای جایگزینی ذخایر استخراج شده، تا پنج برابر بیشتر از سایر شرکت های بزرگ هزینه کرده اند. این اختلاف، بیانگر تفاوت قابل توجه میان کیفیت ذخایر، عمر معادن، شرایط زمین شناسی و هزینه توسعه پروژه های جدید است.
تداوم این روند می تواند در میان مدت هزینه سرمایه ای شرکت های معدنی را افزایش دهد و فشار بیشتری بر جریان نقدی آنها وارد کند.
افت عیار سنگ‌آهن، تهدیدی برای هزینه تولید
یکی از مهم ترین عوامل افزایش هزینه در صنعت سنگ آهن، کاهش عیار ذخایر است. با افزایش عمر معادن، متوسط میزان آهن موجود در سنگ معدن کاهش می یابد و تولیدکنندگان برای دستیابی به همان میزان آهن قابل فروش باید حجم بیشتری از ماده معدنی را استخراج و فرآوری کنند.
وود مکنزی اعلام کرده است که عیار سنگ آهن در برخی شرکت های معدنی از سال 2016 تاکنون تا 1.6 واحد درصد کاهش یافته است.
کاهش عیار به طور مستقیم می تواند بر هزینه های استخراج، خردایش، فرآوری و حمل و نقل اثر بگذارد. از سوی دیگر، نیاز به استفاده از سنگ آهن با عیار بالاتر برای ترکیب با خوراک کم عیار، اهمیت ذخایر با کیفیت بالا را در زنجیره تامین افزایش داده است.
هزینه تولید سنگ‌آهن در مسیر صعود
وود مکنزی می گوید هزینه های شرکت‌های بزرگ معدنی برای برخی تولیدکنندگان از سال 2016 تاکنون تقریبا دو برابر شده است.
این افزایش هزینه در شرایطی رخ داده که حاشیه نقدی صنعت سنگ آهن پس از رسیدن به اوج در سال 2021، در محدوده 50 تا 60 دلار به ازای هر تن تثبیت شده است.
به این ترتیب، رشد هزینه های تولید در حال محدود کردن حاشیه امن مالی تولیدکنندگان است. در صورتی که قیمت سنگ آهن کاهش پیدا کند، شرکت هایی که از ذخایر کم عیارتر یا معادن پرهزینه تر استفاده می کنند، با فشار بیشتری بر سودآوری مواجه خواهند شد.
افزایش ناخالصی‌ها، هزینه فرآوری را بالا می‌برد
کاهش عیار تنها مشکل کیفیت ذخایر سنگ آهن نیست. بررسی وود مکنزی نشان می دهد میزان برخی عناصر و ترکیبات ناخالصی، از جمله آلومینا، در شماری از محصولات سنگ آهن نیز افزایش یافته است.
افزایش ناخالصی ها می تواند فرآیند فرآوری را پیچیده تر و هزینه تولید محصول نهایی را بیشتر کند. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که فولادسازان برای دستیابی به کیفیت مطلوب خوراک کوره، تمایل بیشتری به استفاده از سنگ آهن با عیار بالاتر و ناخالصی کمتر دارند.
در نتیجه، فاصله قیمتی میان سنگ آهن با کیفیت بالا و محصولات کم عیار می تواند اهمیت بیشتری در اقتصاد معادن پیدا کند.
حاشیه سود تولیدکنندگان زیر فشار ذخایر و هزینه ها
ترکیب افت عیار، افزایش هزینه استخراج، رشد هزینه های سرمایه ای و دشوارتر شدن جایگزینی ذخایر می تواند حاشیه سود تولیدکنندگان بزرگ را در سال های آینده تحت فشار قرار دهد.
شرکت هایی که از ذخایر با عیار بالاتر و هزینه تولید پایین تر برخوردارند، در این شرایط مزیت رقابتی بیشتری خواهند داشت. در مقابل، معادنی که برای حفظ تولید به سرمایه گذاری سنگین، استخراج عمیق تر یا فرآوری پیچیده تر نیاز دارند، با ریسک بیشتری مواجه خواهند بود.
این شرایط همچنین می تواند استراتژی سرمایه گذاری شرکت های بزرگ معدنی را تغییر دهد و سهم بیشتری از مخارج سرمایه ای را از پروژه های توسعه ظرفیت به پروژه های جایگزینی ذخایر و حفظ تولید منتقل کند.
تغییر استراتژی غول‌های سنگ‌آهن
بررسی روند ذخایر و هزینه ها نشان می دهد صنعت سنگ آهن در حال عبور از مرحله ای است که افزایش ظرفیت تولید اولویت اصلی شرکت ها بود.
اکنون برای بسیاری از تولیدکنندگان، حفظ سطح تولید فعلی به یک هدف استراتژیک تبدیل شده است. به عبارت دیگر، بخشی از سرمایه گذاری های آینده نه برای تولید بیشتر، بلکه برای جلوگیری از کاهش تولید انجام خواهد شد.
این تغییر می تواند پیامدهای مهمی برای بازار جهانی سنگ آهن داشته باشد. اگر جایگزینی ذخایر با سرعت کافی انجام نشود، رشد عرضه در سال های آینده ممکن است محدودتر شود و کیفیت متوسط سنگ آهن عرضه شده به بازار نیز تحت تاثیر قرار گیرد.
چشم انداز بازار سنگ آهن، کیفیت ذخایر اهمیت بیشتری پیدا می کند
روندهای مورد اشاره وود مکنزی نشان می دهد در سال های آینده تنها حجم ذخایر سنگ آهن تعیین کننده قدرت تولیدکنندگان نخواهد بود؛ بلکه کیفیت ذخایر، عیار، میزان ناخالصی ها و هزینه استخراج نیز اهمیت فزاینده ای پیدا می کند.
در چنین شرایطی، شرکت هایی که بتوانند ذخایر با کیفیت بالا را با هزینه رقابتی توسعه دهند، موقعیت بهتری در بازار خواهند داشت. در مقابل، افزایش هزینه جایگزینی ذخایر می تواند سرمایه گذاری در پروژه های جدید را دشوارتر کرده و هزینه نهایی عرضه سنگ آهن را افزایش دهد.
صنعت سنگ آهن در حال ورود به دوره ای است که در آن «حفظ تولید» به اندازه «افزایش تولید» اهمیت دارد. مصرف سریع ذخایر، افت عیار، افزایش ناخالصی ها و رشد هزینه های استخراج و توسعه، چشم انداز عرضه را پیچیده تر کرده است. بر اساس تحلیل وود مکنزی، ادامه این روند می تواند ساختار هزینه تولیدکنندگان بزرگ و معادلات عرضه سنگ آهن در بازار جهانی را در سال های آینده تحت تاثیر قرار دهد.
منبع: آیروپکس
