تفاوت استانداردهای ارزیابی انتشار کربن، به یکی از چالشهای پیشروی توسعه بازار جهانی فولاد کمکربن تبدیل شده است. اکنون همکاری ResponsibleSteel، انجمن آهن و فولاد چین و ابتکار LESS برای توسعه ابزارهای مشترک محاسباتی، تلاشی تازه برای ایجاد زبان مشترک در سنجش عملکرد کربنی فولادسازان محسوب میشود؛ طرحی که نخستین نتایج آزمایشی آن در سال ۲۰۲۷ در چین ارائه خواهد شد.
سازمان غیرانتفاعی «رسپانسیبلاستیل» با همکاری انجمن آهن و فولاد چین و ابتکار «استاندارد فولاد با انتشار پایین»، در حال توسعه و آزمایش دو ابزار محاسباتی مشترک برای ارزیابی انتشار گازهای گلخانهای در صنعت فولاد است؛ اقدامی که با هدف همراستاسازی روشهای محاسبه انتشار کربن و تسهیل ارزیابی محصولات فولادی کمکربن بر اساس استانداردهای مختلف دنبال میشود. نخستین پروژههای آزمایشی این طرح قرار است در چین اجرا شود و نتایج اولیه آن در سال ۲۰۲۷ در دسترس قرار گیرد.
این ابزارها به تولیدکنندگان فولاد کمک میکنند تا دادههای یکسانی درباره میزان انتشار گازهای گلخانهای را مطابق با الزامات استانداردهای مختلف فولاد کمکربن ارزیابی کنند. توسعه چنین سازوکارهایی میتواند از چندگانگی روشهای محاسبه انتشار جلوگیری کند و زمینه مقایسهپذیری بیشتر عملکرد زیستمحیطی شرکتهای فولادی را فراهم آورد.
پس از توسعه و آزمایش ابزارهای محاسباتی، نخستین پروژههای آزمایشی جهان با هدف ایجاد همپذیری میان استانداردهای صنعت فولاد در چین اجرا خواهد شد. انتظار میرود نخستین نتایج این پروژهها در سال ۲۰۲۷ منتشر شود.همپذیری استانداردها به معنای فراهمکردن امکان استفاده و تطبیق دادهها و نتایج ارزیابیشده در چارچوب استانداردهای مختلف است؛ بهگونهای که تولیدکنندگان برای سنجش عملکرد کربنی خود ناچار نباشند فرایندهای محاسباتی جداگانه و موازی را برای هر استاندارد طی کنند.
این ابزارها به شرکتهای فولادی امکان میدهند با استفاده از یک مجموعه داده واحد، میزان پیشرفت خود در مسیر کربنزدایی را در برابر آستانهها و معیارهای تعیینشده در استانداردهای مختلف ارزیابی کنند. به این ترتیب، اطلاعات مربوط به انتشار گازهای گلخانهای میتواند با روشهای هماهنگتری مورد استفاده قرار گیرد و قابلیت مقایسه عملکرد تولیدکنندگان افزایش یابد.
به گفته این سازمان، پس از تکمیل پروژههای آزمایشی در چین، انتظار میرود سازوکارهای همپذیری استانداردها در بازار جهانی فولاد با پذیرش گستردهتری مواجه شوند. چنین تحولی میتواند به کاهش پیچیدگی ارزیابی محصولات کمکربن و تسهیل تعامل میان تولیدکنندگان، خریداران و نهادهای تدوینکننده استانداردها کمک کند.
همکاری چین و نهادهای بینالمللی برای هماهنگی معیارها
این همکاری در ادامه توافقی شکل گرفته است که یک سال پیش، در نوامبر ۲۰۲۵، میان ResponsibleSteel، انجمن آهن و فولاد چین و ابتکار LESS در جریان کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد (COP30) اعلام شد.توافق میان این سه نهاد، با توجه به گستره فعالیت آنها که حدود ۶۰ درصد از تولید جهانی فولاد را پوشش میدهد، گامی مهم در مسیر هماهنگسازی بینالمللی استانداردهای انتشار کربن در صنعت فولاد به شمار میرود. این همکاری همچنین پیامی به دولتها و سیاستگذاران درباره شکلگیری توافقی گستردهتر پیرامون اصول ارزیابی و طبقهبندی محصولات فولادی کمکربن ارسال میکند.
یکی از محورهای مهم این توافق، استفاده از سازوکار «مقیاس شناور مبتنی بر قراضه» برای طبقهبندی محصولات کمکربن است. این رویکرد، نقش میزان استفاده از قراضه فولادی در فرایند تولید و تأثیر آن بر شدت انتشار کربن محصول نهایی را در ارزیابیها لحاظ میکند.
توسعه ابزارهای مشترک محاسبه انتشار کربن در شرایطی دنبال میشود که صنعت فولاد جهان با فشار فزاینده برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای و حرکت به سمت تولید کمکربن مواجه است. با گسترش استانداردها و چارچوبهای ارزیابی زیستمحیطی، تفاوت در روشهای محاسبه و طبقهبندی محصولات میتواند به یکی از موانع تجارت و مقایسه عملکرد تولیدکنندگان تبدیل شود.
از این منظر، ایجاد ابزارهای محاسباتی مشترک و هماهنگسازی استانداردها میتواند به شفافیت بیشتر اطلاعات کربنی، کاهش هزینههای ارزیابی و تسهیل مبادلات محصولات فولادی کمکربن کمک کند. همچنین استفاده از یک مجموعه داده مشترک، امکان ارزیابی دقیقتر پیشرفت شرکتها در مسیر کربنزدایی را فراهم میآورد.
با توجه به سهم بالای چین و شرکای این طرح از تولید جهانی فولاد، نتایج پروژههای آزمایشی سال ۲۰۲۷ میتواند بر روند شکلگیری معیارهای مشترک برای سنجش انتشار کربن در بازار جهانی فولاد اثرگذار باشد؛ معیاری که در آینده، علاوه بر عملکرد زیستمحیطی کارخانهها، میتواند بر رقابتپذیری و دسترسی تولیدکنندگان به بازارهای بینالمللی نیز تأثیر بگذارد.
منبع: ایراسین



