بخش معدن در کشورهای پیشرفته با چالشی نگرانکننده روبهرو است. بخش بزرگی از نیروی کار این صنعت در آستانه بازنشستگی قرار دارد؛ در حالی که نسل جایگزین با سرعتی هشداردهنده در حال کاهش است. آمارها از استرالیا، کانادا و ایالات متحده آمریکا نشان میدهد که فارغالتحصیلان رشته مهندسی معدن در یک دهه اخیر به کمتر از نصف کاهش یافتهاند.
در استرالیا بیش از ۴۰ درصد از نیروی کار بخش معدن طی دهه آینده بازنشسته خواهند شد اما بحران زمانی جدیتر میشود که بدانیم ورودیهای جدید برای جایگزینی این نیروها نیز به طور مستمر در حال کاهش است.
براساس دادههای رسمی، تنها حدود ۱۸۰ نفر در سراسر استرالیا در سال ۲۰۲۴ با مدرک مهندسی معدن فارغالتحصیل شدهاند؛ در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۰ حدود ۲۵۰ نفر بود. این رقم کمتر از ۰.۱ درصد از کل دانشآموختگان دانشگاههای کشور است؛ در حالی که معدن یکی از صنایع اصلی اقتصاد استرالیاست.
وضعیت در آمریکای شمالی حتی بحرانیتر است. در ایالات متحده و کانادا مجموعا تنها حدود ۴۵۰ نفر در سال ۲۰۲۴ از رشته مهندسی معدن فارغالتحصیل شدهاند که نسبت به ۶۰۰ نفر در سال ۲۰۲۰ کاهش قابل توجهی را نشان میدهد. به بیان دیگر، کمتر از ۰.۰۲ درصد از کل فارغالتحصیلان دانشگاهی در این کشورها در این رشته تحصیل کردهاند.
با توجه به اینکه در مجموع حدود ۱۵ هزار معدن فعال در این سه کشور وجود دارد، این آمار به معنای آن است که به ازای هر ۲۰ معدن فعال، تنها یک مهندس معدن جدید در هر سال وارد بازار کار میشود؛ رقمی که برای حفظ توان عملیاتی و ایمنی معادن کافی نیست.
کارشناسان هشدار میدهند که این روند میتواند در آیندهای نزدیک پیامدهای جدی برای امنیت صنعتی، انرژی و حتی امنیت ملی کشورها به همراه داشته باشد.
معدنکاری نهتنها پایه تولید مواد اولیه حیاتی برای انرژیهای پاک، زیرساختها و فناوریهای نو است بلکه نقشی اساسی در زنجیره تامین جهانی و رقابت ژئوپلیتیکی ایفا میکند.
تحلیلگران معتقدند اگر دولتها و شرکتها برای آموزش و جذب نیروهای جوان در این حوزه اقدام نکنند، بخش معدن در یک دهه آینده با شکاف مهارتی عمیق و کاهش بهرهوری روبهرو خواهد شد؛ بحرانی که نه تنها توسعه صنعتی بلکه امنیت اقتصادی و فناوری را نیز به خطر میاندازد.
منبع: فلزات آنلاین



