با وجود امضای تفاهمنامه آتشبس میان ایران و آمریکا و بازگشایی نسبی مسیرهای دریایی در تنگه هرمز، بازار فولاد ایران همچنان تحت تأثیر متغیرهایی همچون نوسانات ارزی، محدودیتهای بانکی و کاهش تقاضای داخلی قرار دارد؛ شرایطی که موجب شده اثرات مثبت کاهش تنشهای منطقهای با فاصله زمانی و بهصورت تدریجی در بازار نمایان شود.
امضای تفاهمنامه ی آتش بس ایران و آمریکا و بازگشایی نسبی مسیرهای دریایی در تنگه هرمز، اگرچه زمینه را برای کاهش هزینههای حملونقل و از سرگیری صادرات فولاد فراهم کرده، اما واقعیتهای میدانی در بازار داخلی، تصویر امیدوارکنندهای را به نمایش نمیگذارد. نرخ ارز همچنان در مسیر صعودی خود نوسان دارد، شبکه بانکی با اختلال در نقلوانتقال وجوه دستوپنجه نرم میکند و مهمتر از همه، تقاضا در بخشهای مسکن و صنایع پاییندستی به شدت کاهش یافته است. آمار معاملات بورس کالا نیز گویای این واقعیت است که خریداران با وجود کاهش قیمتها، تمایلی به ورود به معامله ندارند و صنعت فولاد در وضعیت سکون و رکود نسبی به سر میبرد.
در عرصه بینالمللی، بازگشت محتاطانه تولیدکنندگان بزرگ ایرانی به بازار صادرات شمش در روزهای اخیر، بارقههایی از احیای جریان تجارت را نمایان ساخته است. با این حال، تحلیلهای کارشناسان لجستیک جهانی از ازدحام سهماهه کشتیهای معطل در کرانههای تنگه هرمز حکایت دارد؛ بهگونهای که حتی با لغو محدودیتهای دریایی، پاکسازی این ترافیک سنگین دریایی زمانبر خواهد بود. این مسئله بدان معناست که اثرات مثبت کاهش نرخ کرایه و بازیابی زنجیره تأمین، با تأخیری چندماهه به بازار فولاد ایران خواهد رسید. افزون بر این، فولادسازان ایرانی برای دستیابی به سهم واقعی از بازارهای صادراتی در شرایط رکود فصلی حاکم بر اروپا و آسیا، ناگزیر از رقابت با قیمتهای نزولی رقبای چینی و هندی هستند که این امر، حاشیه سود صادراتی را تحت فشار قرار داده است.
دادههای معاملاتی بورس کالا در روز شنبه (ششم تیرماه) نشاندهنده عرضه بیش از ۲۵ هزار تن ورق گرم است که با حدود از ۲ درصد از آن (۵۲۰ تن) مورد معامله قرار گرفته است. این درصد فروش در کنار میانگین موزون قیمت ۷۹۶ هزار و ۴۰۹ ریالی، مؤید این واقعیت است که قیمتها علیرغم کاهش به کف کوتاهمدت خود، هنوز برای مصرفکنندگان نهایی جذابیت لازم را ندارد و صنایع پاییندستی به دلیل ناترازی انرژی، کاهش تولید و رکود در بخش مسکن، از ورود به معامله خودداری میکنند. کاهش قیمتهای پیشنهادی در هفتههای اخیر، گویای تداوم جو نزولی و فشار سنگین ناشی از مازاد عرضه بر بازار است.
علاوه بر ضعف بنیادین تقاضا، مشکلات ساختاری نظیر اختلال در نقلوانتقال پول میان شبکه بانکی، معاملات نقدی را با مانع جدی مواجه کرده است. هرچند افزایش نرخ ارز در تعطیلات آخر هفته میتوانست محرکی برای افزایش قیمتهای پایه و رونق صادرات باشد، اما این محرک در برابر انبوهی از عوامل بازدارنده از جمله تعطیلات پیشروی کشور (جهت تشییع پیکر رهبر شهید) و برقراری مجدد تنشهای سیاسی در منطقه، عملاً بیاثر شده است. فعالان بازار ترجیح میدهند تا با رویکردی محافظهکارانه، شفافیت بیشتر در مناسبات بینالمللی و ثبات نسبی در نظام پولی و بانکی را مشاهده کنند و تا آن زمان، از هرگونه معامله گسترده خودداری می کنند.
واقعیت کنونی بازار فولاد ایران نشان میدهد که امضای تفاهمنامه سیاسی، هرچند در کاهش نرخ ارز موثر بوده، اما نتوانسته است معادلات داخلی را دگرگون کند. تقاضا در بخشهای مسکن و صنعت همچنان در سطح پایینی قرار دارد و نظام بانکی با مشکل انتقال وجوه دستوپنجه نرم میکند. در چنین شرایطی، روند قیمتها در هفتههای پیشرو با نوسانات محدود در کف قیمتی خود ادامه خواهد یافت و هرگونه افزایش محسوس قیمت، منوط به بهبود شاخصهای بنیادین خواهد بود. فعالان بازار نیز در این میان، رویکردی محتاطانه در پیش گرفتهاند و ترجیح میدهند تا زمان روشنتر شدن چشمانداز سیاستهای ارزی و پولی، از هرگونه معامله گسترده خودداری کنند.
منبع: ایراسین



