صنعت معدن جهان در حال ورود به مرحلهای تازه از تحول دیجیتال است؛ مرحلهای که در آن هوش مصنوعی، رباتهای خودران، اینترنت اشیا و دوقلوهای دیجیتال به قلب فرآیندهای عملیاتی و مدیریتی معادن وارد میشوند.
صنعت معدن طی سالهای گذشته با چالشهایی مانند کاهش عیار ذخایر، افزایش هزینههای استخراج، سختگیرانهتر شدن الزامات زیستمحیطی، کمبود نیروی متخصص و افزایش تقاضا برای مواد معدنی حیاتی مواجه شده است. در چنین شرایطی، شرکتهای معدنی برای حفظ رقابتپذیری خود ناگزیر به استفاده گستردهتر از فناوریهای دیجیتال هستند. گزارشی که اتاق بازرگانی هند و شرکت Deloitte منتشر کرده، نشان میدهد فناوری در آینده نه یک مزیت جانبی، بلکه ضرورتی برای افزایش بهرهوری، ایمنی و پایداری فعالیتهای معدنی خواهد بود.
عبور از معدنکاری نسل ۴
در یک دهه گذشته، معدنکاری نسل ۴ با ورود اینترنت اشیا، حسگرهای هوشمند، اتوماسیون تجهیزات، پهپادها و سامانههای کنترل از راه دور، تحول بزرگی در معادن ایجاد کرد. با این حال، گزارش Mining ۵ تأکید دارد که دادههای تولیدشده در بسیاری از موارد همچنان در سامانههای جداگانه قرار دارند و تصمیمگیری به شکل جزیرهای انجام میشود. نسل پنجم معدنکاری برای رفع همین گسست شکل گرفته است؛ الگویی که هدف آن اتصال اجزای مختلف معدن و استفاده از دادههای یکپارچه برای پشتیبانی از تصمیمهای مدیریتی است.
در نسل پنجم معدنکاری، هوش مصنوعی میتواند دادههای مربوط به زمینشناسی، عملکرد ماشینآلات، مصرف انرژی، شرایط آبوهوایی، حملونقل و شاخصهای زیستمحیطی را همزمان تحلیل و سناریوهای مختلف عملیاتی را پیشنهاد کند. با این حال، تصمیم نهایی همچنان بر عهده مدیران و متخصصان خواهد بود و هوش مصنوعی نقش پشتیبان تصمیمگیری را ایفا میکند.
دوقلوی دیجیتال نیز یکی دیگر از فناوریهای کلیدی این نسل است؛ نسخهای مجازی از معدن که اطلاعات تجهیزات، ذخایر، استخراج، فرآوری، حملونقل و مصرف انرژی را دریافت میکند. مدیران میتوانند پیش از اجرای یک تصمیم، پیامدهای آن را در محیطی شبیهسازیشده بررسی کنند؛ قابلیتی که به کاهش ریسک و جلوگیری از تصمیمهای پرهزینه کمک میکند.
فناوری در خدمت ایمنی و پایداری
یکی از کاربردهای مهم فناوریهای هوشمند، ارتقای ایمنی است. سامانههای مجهز به هوش مصنوعی، حسگرهای پوشیدنی و دادههای ماشینآلات میتوانند نشانههای خستگی اپراتورها، نقص تجهیزات، احتمال ریزش و سایر مخاطرات را پیش از وقوع شناسایی کنند. این رویکرد، مدیریت ایمنی را از واکنش پس از حادثه به پیشگیری از خطر تغییر میدهد.
همزمان، کاهش مصرف آب و انرژی، کاهش انتشار کربن، بازیافت باطلههای معدنی، استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر و احیای محیطزیست به بخش مهمی از مدیریت معدن تبدیل میشود. فناوریهای هوشمند نیز امکان پایش لحظهای مصرف منابع و انتشار آلایندهها را فراهم میکنند.
سرمایهگذاری آینده در فناوری
استرالیا، کانادا، آمریکا، شیلی، چین و کشورهای شمال اروپا از جمله کشورهایی هستند که سرمایهگذاری گستردهای در معدنکاری هوشمند انجام دادهاند. کامیونهای خودران، مراکز کنترل از راه دور، شبکههای ۵G، رباتیک، ماشینآلات برقی و معادن زیرزمینی خودکار، بخشی از مسیر این کشورها برای دیجیتالیکردن صنعت معدن است.
بر اساس گزارش Mining ۵، تا سال ۲۰۳۰ سرمایهگذاری شرکتهای معدنی بیش از گذشته به سمت هوش مصنوعی، پلتفرمهای دیجیتال، سامانههای مدیریت یکپارچه، تجهیزات خودران، مدیریت انرژی و فناوریهای کاهش انتشار کربن حرکت خواهد کرد.
در این میان، موفقیت نسل پنجم معدنکاری تنها به خرید فناوری وابسته نیست و به توسعه زیرساختهای دیجیتال، آموزش نیروی انسانی و آمادگی سازمانها نیز نیاز دارد. برای کشورهای معدنی از جمله ایران، این تحول میتواند زمینهای برای افزایش بهرهوری، ارتقای ایمنی و تقویت رقابتپذیری صنعت معدن در بازارهای جهانی فراهم کند.
منبع: ایراسین
دفتر مرکزی:
کد پستی:
تماس با دفتر رسانه: