اختصاصی معدن مدیا:
جنگ در اوکراین طی چند سال گذشته جایگاه صنعت آهن و فولاد این کشور را به‌شدت تضعیف کرده است؛ به‌طوری‌که سهم این صنعت از تولید ناخالص داخلی اوکراین از ۱۲ درصد در سال ۲۰۱۸ به ۵.۵ درصد در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته و تعداد شاغلان صنعت و زنجیره تأمین آن نیز بیش از ۵۵ درصد افت کرده است.
براساس گزارشی از GMK Center، تعداد شاغلان صنعت آهن و فولاد و زنجیره تأمین اوکراین از حدود ۶۷۹ هزار نفر در سال ۲۰۱۸ به حدود ۳۰۰ هزار نفر در سال ۲۰۲۵ رسیده است؛ معادل کاهش ۵۵.۸ درصدی. این گزارش افت تولید، از دست رفتن واحدهای صنعتی و نیروی انسانی را از عوامل اصلی کاهش نقش این صنعت در اقتصاد اوکراین عنوان کرده است.
صادرات نیز یکی از بخش‌هایی است که بیشترین آسیب را متحمل شده است. ارزش صادرات فولاد اوکراین که در سال ۲۰۲۱ به ۱۱.۱ میلیارد دلار رسیده بود، در سال ۲۰۲۵ به ۲.۹ میلیارد دلار کاهش یافت. صادرات سنگ‌آهن نیز در همین دوره از ۶.۸ میلیارد دلار به ۲.۳ میلیارد دلار رسید. داده‌های گمرک دولتی اوکراین نیز نشان می‌دهد فلزات و محصولات فلزی همچنان از اقلام مهم صادراتی این کشور در سال ۲۰۲۵ بوده‌اند؛ با این حال ارزش صادرات این بخش نسبت به دوران پیش از جنگ به‌شدت کاهش یافته است.
از بین رفتن مجتمع‌های «آزوف‌استال» و «ایلیچ» در ماریوپل، حدود ۴۰ درصد از ظرفیت فولادسازی اوکراین را از دسترس خارج کرد. همزمان، فعالیت شرکت‌های باقی‌مانده تحت تأثیر حملات نظامی، قطعی برق و محدودیت‌های لجستیکی قرار گرفته و تغییر مسیر صادرات پس از اختلال در فعالیت بنادر، هزینه حمل محصولات اوکراینی را افزایش داده است.
سرمایه‌گذاری در صنعت فولاد اوکراین نیز به‌طور محسوسی افت کرده است. مخارج سرمایه‌ای این صنعت از ۲ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۱ به ۷۰۰ میلیون دلار در سال ۲۰۲۲ رسید و در سال ۲۰۲۵ نیز تنها ۹۰۰ میلیون دلار بود. در شرایط جنگی بخش عمده سرمایه‌گذاری شرکت‌ها به حفظ ظرفیت‌های عملیاتی موجود اختصاص یافته و بسیاری از برنامه‌های توسعه‌ای متوقف شده‌اند.
درآمدهای مالیاتی صنعت نیز روند مشابهی داشته است. مالیات پرداخت‌شده از ۳.۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۱ به ۱.۳ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۲ و ۹۰۰ میلیون دلار در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است.
طبق این گزارش، حملات روسیه به دارایی‌ها و تأسیسات شرکت‌هایی از جمله «زاپوریژستال»، «کامت‌استیل»، «آرسلورمیتال کریوی‌ری» و «اینترپایپ» آسیب وارد کرده است.
برای احیای صنعت فولاد اوکراین مجموعه‌ای از اقدامات ضروری است که از جمله آن‌ها می‌توان به کاهش تنش‌های نظامی، احیای کامل فعالیت بنادر و کریدور دریایی صادرات، ایجاد صندوق بازسازی فولاد با استفاده از منابع مالی بین‌المللی، طراحی سازوکار بیمه ریسک جنگ و دسترسی شرکت‌های بزرگ صنعتی به ابزارهای تأمین مالی اروپایی اشاره کرد.
این گزارش همچنین خواستار مذاکره با اتحادیه اروپا برای حذف مکانیسم تعدیل کربن مرزی «کربن‌بر» (CBAM) و سهمیه‌های وارداتی برای محصولات اوکراینی، حمایت از لجستیک ریلی و فراهم‌کردن برق با قیمت پایین‌تر از طریق قراردادها و مزایده‌های بلندمدت شده است.
بدون راه‌حل‌های جامع در حوزه تأمین مالی، لجستیک، انرژی و دسترسی به بازار، ادامه فعالیت صنعت آهن و فولاد اوکراین با مخاطرات جدی مواجه خواهد بود.
