صنعت فولاد کانادا پس از تحمل فشار سنگین تعرفه‌های تجاری آمریکا، نشانه‌هایی از بهبود را بروز داده است. افزایش پروژه‌های معدنی، انرژی، زیرساختی و مراکز داده هوش مصنوعی، در کنار حمایت مالی دولت و سیاست‌های محدودکننده واردات، به تقویت تقاضای داخلی و افزایش سهم فولاد تولید داخل در بازار این کشور کمک کرده است. با این حال، کاهش شدید صادرات به آمریکا، تعدیل نیروی کار و رقابت با تولیدکنندگان کم‌هزینه جهانی همچنان از چالش‌های اصلی این صنعت به شمار می‌روند.
بر اساس گزارش Mining Weekly، صنعت فولاد کانادا پس از تشدید تعرفه‌های وارداتی آمریکا در سال ۲۰۲۵، به‌تدریج راهبرد خود را به سمت بازار داخلی تغییر داده است. این روند پس از آن سرعت گرفت که دونالد ترامپ در ژوئن ۲۰۲۵ تعرفه واردات فولاد به آمریکا را از ۲۵ درصد به ۵۰ درصد افزایش داد.تولیدکنندگان فولاد، تحلیلگران و نمایندگان اتحادیه‌های کارگری می‌گویند شرکت‌های کانادایی از آن زمان تلاش کرده‌اند وابستگی خود به بازار آمریکا را کاهش دهند و سهم بیشتری از تقاضای داخلی را به دست آورند.
کانادا در گذشته حدود ۹۰ درصد صادرات فولاد خود را به آمریکا ارسال می‌کرد؛ اما بر اساس داده‌های انجمن تولیدکنندگان فولاد کانادا، حجم محموله‌های صادراتی این کشور در سال ۲۰۲۵ حدود ۶۰ درصد کاهش یافت. این افت، پیامدهای قابل توجهی برای اشتغال در صنعت فولاد داشت و به تعدیل نیروی صدها کارگر انجامید.
با وجود این، داده‌های اتحادیه کارگران فولاد آمریکا نشان می‌دهد سهم فولاد تولید داخل از کل فولاد مصرفی کانادا در سال ۲۰۲۵ به ۵۱ درصد رسید؛ در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۴ معادل ۴۱ درصد بود. در مقابل، سهم فولاد وارداتی از ۵۹ درصد به ۴۹ درصد کاهش یافت.گوئو جاسینتو، پژوهشگر اقتصادی این اتحادیه، اعلام کرد این آمار بر اساس داده‌های مؤسسه ورلد استیل دیتا و اطلاعات واردات فولاد کانادا محاسبه شده است.
پروژه‌های صنعتی جدید، محرک تقاضای فولاد در غرب کانادا
نشانه‌های اولیه بهبود صنعت فولاد عمدتاً در مناطق غربی کانادا دیده می‌شود؛ مناطقی که چند پروژه بزرگ صنعتی در آن‌ها در دست ساخت است. از جمله این طرح‌ها می‌توان به احداث یک مرکز داده با ظرفیت یک‌هزار و ۲۰۰ مگاوات در استان ساسکاچوان اشاره کرد.مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، نیز اعلام کرده است که احداث خط لوله جدید انتقال نفت به سواحل اقیانوس آرام می‌تواند به افزایش تقاضا برای فولاد در این کشور کمک کند.بر اساس گزارشی از سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) که در ژوئیه منتشر شد، تقاضای فولاد کانادا در سال ۲۰۲۵ حدود ۲.۷ درصد افزایش یافته است. پیش‌بینی می‌شود این تقاضا در سال ۲۰۲۶ نیز حدود ۰.۹ درصد رشد کند.
دیوید فریتز، از شرکت سوپریم استیل (Supreme Steel) مستقر در استان آلبرتا که در زمینه ساخت سازه‌ها و قطعات فولادی فعالیت می‌کند، معتقد است افزایش رقابت شرکت‌های کانادایی برای حضور در بازار داخلی، فضای کمتری برای عرضه‌کنندگان خارجی باقی گذاشته است.
او با ابراز خوش‌بینی نسبت به چشم‌انداز بازار سازه‌های فولادی کانادا گفت تعداد پروژه‌های در دست اجرا و طرح‌های پیش‌بینی‌شده به اندازه‌ای است که می‌تواند از تداوم فعالیت این صنعت پشتیبانی کند.
حمایت مالی دولت و محدودیت واردات فولاد
در شرایطی که ظرفیت مازاد تولید فولاد در جهان افزایش یافته است، رقابت تولیدکنندگان کانادایی با عرضه‌کنندگان کم‌هزینه‌ای مانند چین و کره جنوبی بدون اعمال محدودیت بر واردات دشوار خواهد بود. تولید سالانه فولاد خام کانادا حدود ۱۳ میلیون تن برآورد می‌شود.دولت فدرال کانادا در ماه مه اعلام کرد یک میلیارد دلار کانادا، معادل حدود ۷۰۰ میلیون دلار آمریکا، تسهیلات اعتباری در اختیار صنایع فولاد، آلومینیوم و مس قرار می‌دهد. هدف از این اقدام، تأمین سرمایه در گردش شرکت‌ها برای عبور از پیامدهای تعرفه‌های آمریکا بود.
دولت همچنین سقف واردات فولاد خارجی را در قالب سازوکار سهمیه تعرفه‌ای (Tariff Rate Quota) تمدید کرد؛ اقدامی که با هدف مقابله با ورود فولاد خارجی و نگرانی‌ها درباره دامپینگ این محصولات انجام شده است.نحوه واکنش کانادا به تعرفه‌های ترامپ از سوی محافل بین‌المللی به‌دقت دنبال می‌شود؛ زیرا این کشور، با وجود وابستگی اقتصادی گسترده به آمریکا، از جمله کشورهایی بوده که در برابر تعرفه‌های واشنگتن اقدامات تلافی‌جویانه انجام داده است.کارنی همچنین شرکت آمریکایی کلیولند-کلیفز (Cleveland-Cliffs) را به پیگیری حقوقی تهدید کرد؛ موضوعی که به برنامه این شرکت برای حذف صدها فرصت شغلی در تأسیسات همیلتون در استان انتاریو مربوط می‌شد.
کلیولند-کلیفز که در سال ۲۰۲۴ شرکت کانادایی استلکو (Stelco) را خریداری کرد، در گزارش عملکرد سه‌ماهه دوم خود اعلام کرده بود که محصولات فولادی گالوانیزه تولیدشده در کارخانه همیلتون با رقابت شدید بین‌المللی روبه‌رو هستند. با این حال، وضعیت بازار فولاد نورد گرم خاص تولیدشده در دیگر تأسیسات این شرکت در کانادا، به بهبود چشم‌انداز عملکرد آن در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ کمک کرده است.
قرار بود کلیولند-کلیفز نتایج مالی سه‌ماهه خود را در ۱۹ اکتبر منتشر کند؛ گزارشی که می‌توانست تصویر روشن‌تری از آینده فعالیت‌های این شرکت در کانادا ارائه دهد.
سرمایه‌گذاری در تولید داخلی برای تأمین نیاز صنایع انرژی
شرکت تناریس (Tenaris)، تولیدکننده لوله‌های فولادی مورد استفاده در صنایع انرژی که دفتر مرکزی آن در لوکزامبورگ قرار دارد، اعلام کرده است که اخیراً ۳۰۶ میلیون دلار کانادا برای افزایش ظرفیت تولید محصولات ساخت کانادا و تأمین نیاز مشتریان داخلی سرمایه‌گذاری کرده است. این شرکت در تأسیسات خود در شهر سو سنت ماری، استان انتاریو، فعالیت می‌کند.
مارتین کاسترو، رئیس تناریس در کانادا، در توضیح این سرمایه‌گذاری گفت: «این اقدام تعهد تناریس را برای تولید آنچه صنعت نفت و گاز کانادا نیاز دارد، در داخل این کشور تقویت می‌کند. در نتیجه، میزان مواجهه شرکت با تعرفه‌های آمریکا محدود خواهد شد.»این سرمایه‌گذاری نمونه‌ای از تلاش شرکت‌های فعال در زنجیره فولاد برای نزدیک‌تر کردن محل تولید به بازار مصرف و کاهش آسیب‌پذیری در برابر محدودیت‌های تجاری فرامرزی است.
آلگوما (Algoma)، بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد کانادا، در دسامبر اعلام کرده بود که یک‌هزار نفر از کارکنان خود را در استان انتاریو تعدیل می‌کند. این تعداد تقریباً تمام تعدیل نیروهای انجام‌شده در صنعت فولاد کانادا از زمان اعمال تعرفه‌های آمریکا را شامل می‌شد.با این حال، مدیرعامل این شرکت اخیراً از تقویت بازار داخلی سخن گفته و افزایش تقاضا در حوزه‌های زیرساخت، ساخت‌وساز و دفاعی را از عوامل پشتیبان فروش ورق‌های فولادی ضخیم این شرکت دانسته است.
راجات مارواه، مدیرعامل آلگوما، در جریان نشست بررسی عملکرد مالی شرکت در ژوئیه اعلام کرد: «در حالی که تعرفه‌های ۵۰ درصدی آمریکا بر اساس بخش ۲۳۲ همچنان عملاً دسترسی سنتی ما به بازار آمریکا را مسدود کرده است، تغییر راهبرد به سمت تمرکز بر کانادا و اولویت‌دادن به ورق‌های فولادی در حال نتیجه‌دادن است.»
این رویکرد نشان‌دهنده تغییر اولویت‌های تجاری آلگوماست؛ شرکتی که اکنون به‌جای اتکا به بازار آمریکا، بر تقاضای داخلی و محصولاتی تمرکز کرده است که در پروژه‌های زیرساختی و صنعتی کانادا کاربرد دارند.
درخواست صنعت فولاد برای تشدید محدودیت واردات
مَرتی وارن، رئیس بخش کانادایی اتحادیه کارگران فولاد آمریکا، معتقد است صنعت فولاد کانادا روندی بهبودیافته را آغاز کرده است؛ اما احیای گسترده‌تر این بخش مستلزم جایگزینی سهم بیشتری از فولاد وارداتی با تولید داخلی خواهد بود.این اتحادیه همچنین از دولت کانادا خواسته است سهمیه واردات فولاد را محدودتر کند و بر فولاد مورد استفاده در صنایع خودروسازی و هوانوردی آمریکا تعرفه وضع کند؛ بخش‌هایی که در حال حاضر از دامنه گسترده‌تر تعرفه‌های تلافی‌جویانه کانادا مستثنا هستند.از نگاه نمایندگان کارگری، تقویت تولید داخلی تنها زمانی می‌تواند به احیای پایدار صنعت فولاد منجر شود که علاوه بر افزایش تقاضا، فضای رقابت با محصولات وارداتی نیز مدیریت شود.
وزارت دارایی کانادا اعلام کرده است که صنعت فولاد این کشور همچنان در معرض آثار تعرفه‌های تجاری قرار دارد و دولت با مجموعه‌ای از سیاست‌ها در تلاش است زمینه سرمایه‌گذاری بیشتر در این بخش را فراهم کند. یکی از این اقدامات، تشویق به استفاده از فولاد تولید داخل در پروژه‌های زیرساختی است.این وزارتخانه در بیانیه‌ای اعلام کرد که سیاست «خرید از کانادا» (Buy Canadian) و برنامه‌های دولت برای رشد اقتصادی، به ایجاد چرخه تقاضای داخلی کمک می‌کنند؛ چرخه‌ای که به فولاد تولیدشده در کانادا و نیروی کار این کشور نیاز دارد.
در مجموع، بهبود تدریجی صنعت فولاد کانادا بر سه محور استوار است: افزایش تقاضای داخلی از سوی پروژه‌های زیرساختی و صنعتی، حمایت مالی و تجاری دولت و تغییر راهبرد شرکت‌ها برای کاهش وابستگی به بازار آمریکا. با این حال، تداوم این روند به توانایی تولیدکنندگان کانادایی برای رقابت با فولاد وارداتی، گسترش بازار داخلی و حفظ سرمایه‌گذاری و اشتغال در شرایط پرتنش تجارت جهانی بستگی دارد.
منبع: ایراسین
