بازار جهانی نیکل در سال‌های پیش‌رو با تکیه بر تقاضای صنایع فولاد زنگ‌نزن، توسعه خودروهای برقی و گسترش کاربرد آلیاژهای پیشرفته، روندی صعودی را تجربه خواهد کرد. بر اساس پیش‌بینی ها، ارزش این بازار از ۵۷.۵۹ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۶ به ۸۰.۶۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۳۱ می‌رسد.
بازار جهانی نیکل در مسیر رشد قرار دارد و پیش‌بینی می‌شود ارزش آن از ۵۷.۵۹ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۶ به ۸۰.۶۸ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۱ افزایش یابد. بر اساس گزارش مؤسسه مشاوره‌ای «MarketsandMarkets»، این بازار طی دوره مذکور با نرخ رشد مرکب سالانه ۷ درصد توسعه خواهد یافت؛ روندی که افزایش تقاضا برای فولاد زنگ‌نزن، آلیاژهای پایه نیکل، باتری خودروهای برقی و سایر کاربردهای صنعتی از مهم‌ترین محرک‌های آن به شمار می‌روند. برآوردهای این مؤسسه نشان می‌دهد که توسعه صنایع فولاد زنگ‌نزن، گسترش تولید باتری و افزایش سرمایه‌گذاری در زنجیره تأمین مواد معدنی موردنیاز فناوری‌های نوین، نقش مهمی در تقویت چشم‌انداز بازار جهانی نیکل ایفا خواهند کرد.
بر اساس این گزارش، منطقه آسیا-اقیانوسیه در سال ۲۰۲۵ سهم ۸۵.۷ درصدی از بازار جهانی نیکل را به خود اختصاص داده است. برخورداری از ظرفیت‌های گسترده تولید فولاد زنگ‌نزن، توسعه فعالیت‌های صنعتی، توانمندی‌های قابل‌توجه در پالایش نیکل و سرمایه‌گذاری در تولید باتری، از مهم‌ترین عوامل تثبیت جایگاه این منطقه در بازار جهانی محسوب می‌شوند.
چین، اندونزی، ژاپن، کره جنوبی و هند از جمله کشورهای تأثیرگذار در این منطقه هستند که با توسعه صنایع فولادی، افزایش ظرفیت پالایش مواد معدنی و سرمایه‌گذاری در زنجیره تولید باتری، نقش مهمی در رشد تقاضا و عرضه نیکل ایفا می‌کنند.در این میان، گسترش فعالیت‌های استخراج و ذوب نیکل در اندونزی، در کنار جایگاه قدرتمند چین در تولید فولاد زنگ‌نزن، مزیت رقابتی آسیا-اقیانوسیه را در بازار جهانی تقویت کرده است.
در اروپا، تقاضا برای فولاد زنگ‌نزن و آلیاژهای ویژه، سرمایه‌گذاری در تولید باتری خودروهای برقی و تلاش برای تقویت زنجیره تأمین داخلی مواد اولیه باتری، از مهم‌ترین عوامل پشتیبان رشد بازار نیکل به شمار می‌روند.در آمریکای شمالی نیز بازار نیکل تحت تأثیر سرمایه‌گذاری در تولید باتری خودروهای برقی، افزایش تقاضا برای آلیاژهای پیشرفته مورد استفاده در صنایع هوافضا و انرژی و برنامه‌های تقویت زنجیره تأمین مواد معدنی راهبردی در مسیر توسعه قرار گرفته است.
از سوی دیگر، آمریکای جنوبی با تکیه بر منابع معدنی نیکل و فعالیت‌های استخراجی، به‌ویژه در برزیل، از ظرفیت مناسبی برای توسعه این بازار برخوردار است. سرمایه‌گذاری در استخراج مواد معدنی و فرآوری آن‌ها نیز از عوامل تقویت‌کننده جایگاه این منطقه محسوب می‌شود.در منطقه خاورمیانه و آفریقا نیز فعالیت‌های استخراج و فرآوری نیکل، به‌خصوص در کشورهایی همچون آفریقای جنوبی و ماداگاسکار، در کنار سرمایه‌گذاری در توسعه منابع معدنی و زیرساخت‌های صنعتی، از بازار این فلز پشتیبانی می‌کند. مؤسسه MarketsandMarkets پیش‌بینی می‌کند که روند رشد بازار نیکل در مناطق مختلف جهان همچنان به عواملی همچون تقاضای فولاد زنگ‌نزن، تحولات فناوری شیمی باتری‌ها، قیمت نیکل و توسعه ظرفیت‌های استخراج و پالایش وابسته باشد.
سولفات نیکل؛ سریع‌ترین بخش در حال رشد بازار
بررسی بازار نیکل بر اساس نوع محصول نشان می‌دهد که سولفات نیکل، به‌عنوان یکی از مواد اولیه اصلی مورد استفاده در تولید باتری، در فاصله سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۱ نرخ رشد مرکب سالانه ۱۱.۵ درصدی را تجربه خواهد کرد.این بخش از بازار تحت تأثیر افزایش تقاضا برای ترکیبات نیکل با خلوص بالا قرار دارد؛ موادی که در تولید کاتد باتری‌های لیتیوم‌یونی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
بر اساس این گزارش، افزایش تولید خودروهای برقی، گسترش ظرفیت کارخانه‌های تولید باتری و رشد تقاضا برای ترکیبات کاتدی غنی از نیکل، از جمله نیکل-منگنز-کبالت (NMC) و نیکل-کبالت-آلومینیوم (NCA)، مهم‌ترین عوامل رشد بازار سولفات نیکل هستند.افزایش استفاده از این ترکیبات در باتری‌ها، اهمیت نیکل را در زنجیره تأمین خودروهای برقی و فناوری‌های ذخیره‌سازی انرژی بیش از گذشته برجسته کرده است.
از منظر کاربرد نیز پیش‌بینی می‌شود بخش کاتد باتری‌های قابل شارژ در دوره ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۱ نرخ رشد مرکب سالانه ۱۳.۷ درصدی را ثبت کند. افزایش تقاضا برای مواد کاتدی حاوی نیکل در باتری خودروهای برقی و برخی کاربردهای ذخیره‌سازی انرژی، مهم‌ترین عامل این روند ارزیابی می‌شود.
بااین‌حال، گسترش استفاده از باتری‌های لیتیوم‌آهن‌فسفات (LFP) می‌تواند تا حدودی از سرعت رشد تقاضای نیکل در برخی بخش‌های بازار خودروهای برقی بکاهد. این باتری‌ها برخلاف ترکیبات کاتدی مبتنی بر نیکل، فاقد این فلز هستند و افزایش سهم آن‌ها در بازار می‌تواند بخشی از تقاضای پیش‌بینی‌شده برای نیکل را محدود کند.در همین حال، پیش‌بینی می‌شود صنعت خودرو و حمل‌ونقل الکتریکی در مجموع طی دوره مورد بررسی نرخ رشد ۱۱.۶ درصدی را تجربه کند؛ موضوعی که همچنان چشم‌انداز مثبتی برای توسعه بازار مواد اولیه موردنیاز این صنعت، از جمله نیکل، ترسیم می‌کند.
سرمایه‌گذاری تولیدکنندگان نیکل در توسعه ظرفیت و فرآوری
گزارش MarketsandMarkets نشان می‌دهد تولیدکنندگان بزرگ نیکل در جهان با هدف پاسخ‌گویی به نیاز تولیدکنندگان فولاد زنگ‌نزن و زنجیره تأمین باتری، سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای را در زمینه افزایش ظرفیت تولید، اجرای پروژه‌های لیچینگ اسیدی تحت فشار (HPAL) و توسعه تولید سولفات نیکل دنبال می‌کنند.
اندونزی یکی از مهم‌ترین مقاصد سرمایه‌گذاری در این حوزه به شمار می‌رود. توسعه فعالیت‌های معدنی و گسترش صنایع پایین‌دستی فرآوری نیکل در این کشور، زمینه جذب سرمایه‌های قابل‌توجهی را فراهم کرده است.در مقابل، کشورهای آمریکای شمالی و اروپا بیشتر بر تنوع‌بخشی به زنجیره تأمین، توسعه تولید مواد اولیه باتری و بازیافت مواد معدنی تمرکز دارند.همچنین بخشی از سرمایه‌گذاری‌های جدید به بهبود بهره‌وری فرآیندهای فرآوری، بازیابی نیکل از باتری‌های مستعمل و کاهش آثار زیست‌محیطی تولید اختصاص یافته است.
این تحولات در مجموع به تقویت سرمایه‌گذاری در بخش‌های مختلف زنجیره ارزش نیکل کمک می‌کنند؛ هرچند اقتصاد پروژه‌ها همچنان به عواملی همچون قیمت نیکل، شدت سرمایه‌بری، الزامات صدور مجوز، مقررات زیست‌محیطی و توان رقابتی ترکیبات باتری با مصرف کمتر یا بدون نیکل وابسته خواهد بود.
در سال‌های اخیر، برخی معاملات ادغام و تملک در صنعت نیکل نشان‌دهنده تلاش شرکت‌ها برای بهینه‌سازی مالکیت دارایی‌ها، تجمیع منابع معدنی، جذب سرمایه‌گذاری‌های راهبردی و تقویت یکپارچگی میان بخش‌های استخراج، فرآوری و بازارهای پایین‌دستی بوده است.
شرکت واله (Vale) در سال ۲۰۲۴ فروش ۱۰ درصد از سهام شرکت واله بیس متالز به شرکت منارا مینرالز را به ارزش تقریبی ۲.۵ میلیارد دلار تکمیل کرد. این معامله بخشی از راهبرد واله برای جذب سرمایه‌گذاری راهبردی و تقویت فعالیت‌های بخش فلزات پایه این شرکت محسوب می‌شود.همچنین شرکت ام‌آی‌ان‌دی آی‌دی (MIND ID) اندونزی با خرید سهام بیشتر در شرکت واله اندونزی (Vale Indonesia)، سهم مالکیت خود را افزایش داد و با در اختیار گرفتن ۳۴ درصد سهام، به بزرگ‌ترین سهامدار این شرکت تبدیل شد.
در نمونه‌ای دیگر، شرکت نیکل اینداستریز (Nickel Industries) در ژانویه سال جاری میلادی از یک معامله راهبردی خبر داد که بر اساس آن، شرکت کره‌ای اسفیر (Sphere) قرار است ۱۰ درصد از سهام پروژه نیکل-کبالت اکسلسیور (Excelsior Nickel Cobalt Project) را به دست آورد. ارزش این معامله ۲.۴ میلیارد دلار اعلام شده است.
آینده بازار نیکل در گرو توازن میان فولاد و باتری
مجموع برآوردهای مؤسسه MarketsandMarkets نشان می‌دهد بازار جهانی نیکل در سال‌های آینده از دو محور اصلی تقاضا، یعنی صنعت فولاد زنگ‌نزن و زنجیره تولید باتری، تأثیر خواهد پذیرفت. درحالی‌که توسعه صنایع فولادی همچنان یکی از پایه‌های اصلی مصرف این فلز محسوب می‌شود، رشد خودروهای برقی و افزایش ظرفیت تولید باتری، فرصت‌های تازه‌ای برای توسعه محصولات با ارزش افزوده بالاتر، به‌ویژه سولفات نیکل، ایجاد کرده است.
بااین‌حال، تغییر ترکیب شیمیایی باتری‌ها، گسترش فناوری‌های کم‌مصرف یا بدون نیکل، نوسانات قیمت و الزامات زیست‌محیطی می‌توانند مسیر سرمایه‌گذاری و رشد این بازار را تحت تأثیر قرار دهند. ازاین‌رو، آینده صنعت نیکل بیش از گذشته به توان تولیدکنندگان در ایجاد توازن میان توسعه ظرفیت، کاهش هزینه‌های فرآوری، پایداری زیست‌محیطی و پاسخ‌گویی به نیازهای متغیر صنایع پایین‌دستی وابسته خواهد بود.
منبع: ایراسین
