افزایش و نوسان شدید قیمت برق، بار دیگر فولادسازان اروپایی را به سمت توقف بخشی از ظرفیت تولید سوق داده است؛ وضعیتی که پیشتر در سال ۲۰۲۲ نیز تجربه شده بود. این بحران تاکنون بیش از همه در ایتالیا نمایان شده است، اما تولیدکنندگان و انجمنهای فولادی در چند کشور اروپایی نیز نسبت به پیامدهای آن هشدار داده و خواستار حمایت دولتها شدهاند.
ایتالیا
در ماه نوامبر، انجمن فولاد ایتالیا هشدار داد که افزایش هزینه برق و گاز، فولادسازان این کشور را ناچار به توقف فعالیت کرده است. به گفته این انجمن، ادامه تولید در شرایط فعلی موجب انباشت هزینههایی میشود که جبران آن برای شرکتها دشوار خواهد بود و قدرت رقابت آنها را در مقایسه با تولیدکنندگان سایر کشورهای اروپایی تضعیف میکند. این انجمن نام شرکتهای مشمول توقف تولید را اعلام نکرد. وزیر اقتصاد ایتالیا نیز اذعان کرد که با سطح فعلی قیمت انرژی، رقابت در بازارهای بینالمللی تقریباً غیرممکن شده است.
هزینه برق در ایتالیا بهطور سنتی بالاتر از متوسط اروپا بوده و این کشور وابستگی زیادی به گاز دارد؛ بهطوریکه تقریباً نیمی از برق مصرفی آن از نیروگاههای گازی تأمین میشود. فدراچایا پیشتر در ماه سپتامبر نیز درباره تشدید بحران در ماههای آینده، در صورت تداوم تنشهای ژئوپلیتیکی، هشدار داده بود.
آلمان و لهستان
شرکت آرسلورمیتال تا ۱۱ نوامبر فعالیت کارخانههای مقاطع طویل خود در هامبورگ آلمان و ورشو لهستان را بهدلیل افزایش شدید هزینه انرژی متوقف کرده بود. این شرکت همچنین تولید در تأسیسات خود در دویسبورگ آلمان و سوسنوویتس لهستان را کاهش داده است.
کاهش هزینه انرژی به یکی از محورهای اصلی درخواست ائتلاف فولاد آلمان از دولت فدرال تبدیل شده است. در این درخواست، سطح فعلی قیمت برق در آلمان غیررقابتی و غیرقابلقبول توصیف شده و پیشنهادهایی از جمله ادامه یارانههای فدرال برای هزینه شبکه برق و افزایش تدریجی آنها تا اواسط دهه ۲۰۳۰، تمدید جبران هزینه برق فراتر از سال ۲۰۳۰ و کاهش هزینه گاز طبیعی مطرح شده است.
اسپانیا
انجمن فولاد اسپانیا نیز پیش از انتخابات سراسری ۲۹ نوامبر، سندی شامل ۱۰ اولویت صنعت فولاد را به جریانهای سیاسی اصلی کشور ارائه کرده است. تأمین انرژی با قیمت قابلقبول یکی از مهمترین مطالبات این صنعت است.
بخش فولاد اسپانیا سالانه حدود ۱۰ تراواتساعت برق و به همین میزان، یعنی ۱۰ تراواتساعت گاز طبیعی مصرف میکند. این انجمن خواستار اصلاحات ساختاری برای کاهش قیمت نهایی برق به ۴۰ یورو بهازای هر مگاواتساعت، حداکثرسازی جبران هزینههای غیرمستقیم انتشار دیاکسیدکربن، حمایت از شرکتهای گازبر و اولویتدهی به اتصال کارخانههای مرتبط با پروژههای کربنزدایی به شبکه برق شده است.
مقایسه بحران ۲۰۲۶ با سال ۲۰۲۲
صنعت فولاد اروپا بار دیگر با شوک انرژی ناشی از تحولات نظامی و ژئوپلیتیکی مواجه شده است؛ این بار در پی درگیریهای خاورمیانه. چهار سال پیش نیز بحران مشابهی در اروپا رخ داد.
در سال ۲۰۲۲، ترکیب قیمتهای پایین فولاد، ضعف تقاضا برای محصولات نهایی و جهش شدید هزینه انرژی، به توقف گسترده ظرفیت تولید فولاد در اروپا منجر شد.
با این حال، بحران فعلی از دو جهت با سال ۲۰۲۲ تفاوت دارد:
1. وضعیت مالی ضعیفتر فولادسازان: شرکتهای فولادی در سال ۲۰۲۲ ذخایر مالی و توان بیشتری برای تحمل افزایش هزینهها داشتند و توانستند بخشی از فشار هزینهای را جبران کنند. اما شوک انرژی فعلی در شرایطی رخ داده که صنعت با رکود طولانیمدت تقاضا و حاشیه سود پایین مواجه است.
2. ضعف تقاضا برای مقاطع طویل: بخش عمده توقفهای اخیر در میان تولیدکنندگان مقاطع طویل رخ داده است. ضعف تقاضا در این بخش، امکان انتقال افزایش هزینه تولید به خریداران از طریق بالا بردن قیمت فروش را محدود میکند.
با وجود اقداماتی که ایتالیا و آلمان در سال جاری برای کاهش هزینه برق انجام دادهاند، صنعت فولاد این اقدامات را ناکافی میداند و خواستار راهکارهای بلندمدت است. بحران فعلی ماهیتی ساختاریتر دارد؛ زیرا مشکلات انباشتهشده در اقتصاد اروپا و نظام انرژی اتحادیه اروپا، آن را تشدید کردهاند.
نهتنها برنامه گذار سبز صنعت فولاد اروپا، بلکه اصل تولید فولاد در اتحادیه اروپا در معرض تهدید قرار گرفته است؛ زیرا تولید هر تن فولاد با فناوریهای جدید کربنزدایی به ۲ تا ۳ برابر برق بیشتر نیاز خواهد داشت.
منبع: ایفنا



