روند شتابان توسعه فناوریهای نوین، انرژیهای تجدیدپذیر و زیرساختهای هوش مصنوعی، بازار جهانی مس را در آستانه یک چالش بیسابقه قرار داده است؛ بهگونهای که برآوردها نشان میدهد جهان طی کمتر از دو دهه آینده به استخراج حجمی از مس نیاز خواهد داشت که تقریباً معادل کل تولید این فلز در طول تاریخ بشر است.
بر اساس برآوردهای منتشرشده، مجموع مس استخراجشده در طول حدود ۱۰ هزار سال فعالیت معدنی بشر، نزدیک به ۷۰۰ میلیون تن بوده است. با این حال، برای پاسخگویی به نیازهای آینده، جهان باید تنها در ۱۸ سال آینده تقریباً همین میزان مس را تولید کند؛ رقمی که حتی افزایش تقاضای ناشی از توسعه مراکز داده هوش مصنوعی، خودروهای برقی، انرژیهای تجدیدپذیر و رشد هزینههای نظامی را نیز بهطور کامل در نظر نگرفته است.
کارشناسان معتقدند چالش بازار مس تنها به رشد سریع تقاضا محدود نمیشود، بلکه افزایش عرضه نیز با موانع جدی روبهرو است. استخراج مس نسبت به گذشته دشوارتر و پرهزینهتر شده و صنعت معدن با مشکلات ساختاری متعددی دستوپنجه نرم میکند.
از جمله مهمترین این چالشها میتوان به ۱۶ برابر شدن انرژی مورد نیاز برای تولید مس نسبت به سال ۱۹۰۰، افزایش مصرف آب، عمیقتر شدن معادن، کوچکتر شدن ذخایر قابل استخراج و کاهش مستمر عیار سنگهای معدنی اشاره کرد؛ عواملی که توسعه ظرفیت تولید را پیچیدهتر و هزینهبرتر کردهاند.
در چنین شرایطی، برآوردها نشان میدهد برای حفظ تعادل عرضه و تقاضای جهانی، لازم است طی ۲۴ سال آینده بهطور متوسط سالانه ۶ معدن بزرگ وارد مدار تولید شود؛ هدفی که با توجه به طولانی بودن فرآیند اکتشاف، اخذ مجوزها، تأمین مالی و توسعه معادن، تحقق آن با ابهامهای جدی مواجه است.
تحلیلگران بر این باورند که مس به یکی از حیاتیترین فلزات اقتصاد برقی آینده تبدیل شده است؛ فلزی که نقشی کلیدی در توسعه شبکههای برق، خودروهای برقی، باتریها، زیرساختهای انرژی پاک و مراکز پردازش هوش مصنوعی ایفا میکند. با این حال، اگر روند رشد عرضه نتواند همگام با افزایش تقاضا حرکت کند، بازار جهانی مس در سالهای آینده با کسری عرضه، افزایش قیمتها و تشدید رقابت برای دسترسی به منابع این فلز راهبردی مواجه خواهد شد.
منبع: معدن 24



