حسن حسینقلی
رئیس اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های صنایع و معادن سرب و روی ایران
اواخر اردیبهشت‌ امسال بود که آمریکا پس از تحریم فروش نفت ایران، دست روی صنایع ارزآور ایران گذاشت. براساس پیش‌بینی‌ها این اقدام اثراتی همچون افزایش هزینه حمل‌ونقل و کاهش قدرت چانه‌زنی صادرکنندگان ایرانی را در پی خواهد داشت. اما چالش اصلی صادراتی صنایع ارزآور تنها از این مجرا آغاز نمی‌شود. اعمال محدودیت‌های صادراتی و دخالت دولت در امور صنایع غیرآهنی یکی از شاخص‌ترین چالش‌هایی است که در چند وقت اخیر منجر به ظهور دست‌اندازهای صادراتی برای این بخش استراتژیک شده است.

 وزیر صنعت، معدن و تجارت در کارگروه تنظیم بازار با اشاره به اینکه باید جلوی

ابلاغ دستورالعمل جدید وزارت صنعت، معدن و تجارت مبنی بر عوارض ۲۰ تا ۲۵ درصدی صادرات برای مواد خام معدنی موجب شد تا خانه معدن ایران در نامه‌ای به معاون اقتصادی رئیس‌جمهوری خواهان بازنگری این مصوبه شود. مصوبه‌ای که به گفته متولیان دولتی این بخش با هدف حفظ تولید داخل و جلوگیری از خام‌فروشی در دستور کار قرار گرفته است.

بحث اخذ عوارض ۲۰ تا ۲۵ درصدی برای صادرات دو محصول کنسانتره و گندله همچنان از سوی فعالان بخش‌خصوصی درحال مطالبه، رفع و بازنگری است.

دلایل تعیین عوارض ۲۵‌درصدی صادرات مواد معدنی خام و چگونگی واگذاری مسوولیت احیای معادن بعد از پایان بهره‌برداری به معدنکار دو موضوع مطرح شده در نشست کمیته ماده ۱۲ است که در اتاق بازرگانی ایران برگزار شد. دستورالعمل جدید وزارت صنعت، معدن و تجارت مبنی بر عوارض ۲۵‌درصدی صادرات برای مواد خام معدنی و اجرای آن از ابتدای مهر طی روزهای اخیر واکنش بسیاری از فعالان معدنی را به همراه داشت؛ به‌طوری‌که فعالان این بخش برای عبور از این چالش طی نامه‌ای به معاون اقتصادی رئیس‌جمهور خواستار بازنگری این مصوبه شدند.

مجری طرح احیا، فعال‌سازی و توسعه معادن کوچک‌مقیاس گفت: در حال حاضر، کارخانجات تولید کنسانتره، کمتر از ظرفیت خود کنسانتره تولید می‌کنند و در نتیجه واحدهای تولیدی گندله نیز مواد اولیه به اندازه کافی در دسترس ندارند، با اجرای طرح احیای معادن کوچک‌مقیاس، علاوه بر این که این معادن می‌تواند تاثیر بسزایی در اشتغال‌زایی در واحدهای کنسانتره‌سازی داشته باشد؛ همچنین می‌تواند با کمبود سنگ‌آهن نیز مقابله کند؛ زمانی که کمبود سنگ‌آهن نداشته باشیم برای تولید گندله نیز محدودیتی وجود نخواهد داشت.

عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی تهران گفت: قراردادی بین ایران و چین منعقد نگشته و منبع خبر شرکت‌های چینی در مورد امضا قرارداد ۴۰۰ میلیارد دلاری چین و ایران غیررسمی و دو رسانه ایرانی و انگلیسی است.

مدیرعامل شرکت ققنوس آسیا گفت: با آغاز طرح توسعه‌ای منطقه سنگان، فاز یک مجموعه ما، سال گذشته آغاز به فعالیت کرد و در نظر داریم تا سال آینده، با بهره‌برداری از فاز دوم این کارخانه، ۶۰۰ هزار تن به ظرفیت تولید کنسانتره شرکت اضافه کنیم. همچنین در نظر داریم، پروژه گندله‌سازی با ظرفیت تولیدی یک میلیون تن در سال را نیز، راه‌اندازی کنیم که نیازمند سرمایه و اخذ مجوزهای متعدد است و پروسه طولانی دارد. طبق برنامه، اگر همه چیز درست پیش رود تا سال ۱۴۰۰ کلنگ واحد گندله‌سازی ما خواهد خورد.

معاون وزیر صنعت، معدن وتجارت گفت: روز ۲۶ شهریور موضوع اخذ عوارض ۲۵ درصدی برای صادرات مواد خام معدنی (سنگ آهن) به گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ شد و از یکم مهرماه امسال شکل اجرایی به خود می‌گیرد.

مدیرعامل شرکت کیمیا صنعت اسپادانا گفت: علی‌رغم کمبود گندله در کشور، افتتاح سه پروژه گندله‌سازی تا پایان سال، می‌تواند تا حد زیادی پاسخ‌گوی نیاز کشور به این محصول معدنی باشد.

همایش توسعه فعالیت‌های اکتشافی، پهنه‌های اکتشافی ایران؛ فرصت‌ها و چالش‌ها روز دوم مهر ماه جاری برگزار می‌شود.

میزان استخراج و تولید شرکت‌های سرب و روی ایمیدرو (مهدی آباد، نخلک و انگوران) طی ۵ ماهه نخست سال ۹۸ افزایش یافت. در این میان معادن مهدی آباد و انگوران رشد سه رقمی ثبت کردند.

برای آنکه به ۱۳ تا ۱۵ میلیون تن صادرات مازاد تولید دست یابیم بایستی مشوق ها ۶۰ تا ۷۰ درصد بالا رود و از سوی دیگر محدودیت های داخلی برداشته شود.

سید رضا عظیمی مجری طرح احیا، فعال‌سازی و توسعه معادن کوچک‌ مقیاس در یادداشتی به “چیلان” به موضوع نقش استارت آپ ها در تامین مواد اولیه فولاد و صنایع معدنی پرداخته است که از نظر می گذرد:

ظرفیت تولید نورد در کشور بیش از ۱۳میلیون تن است. اما وضعیت بازار نوردکاران به دلیل رکود ساخت‌وساز در کشور چندان مناسب نیست و این واحدها به همین دلیل با ظرفیتی کمتر از ۵۰درصد مشغول کار هستند.

میزان تولید کنسانتره آهن شرکت‌های بزرگ سنگ آهن طی ماه ۵ ماهه نخست ۹۸، حدود ۴ درصد رشد یافت.

لوله و پروفیل فولادی بدون درز در صنایع نفت، گاز و ساخت جرثقیل‌ها و ماشین‌آلات سنگین کاربرد دارد. در این گزارش تجارت جهانی لوله و پروفیل فولادی بدون درز، مورد بررسی قرار گرفته است. منطقه خلیج فارس به دلیل بهره‌مندی از ذخایر بزرگ نفت و گاز، یکی از مناطق پرکاربرد این محصولات در جهان به شمار می‌رود که بخش قابل توجهی از تقاضای آن، از طریق واردات تامین می‌شود.

عملکرد واحدهای تابعه و شرکت‌های بزرگ صنعت آلومینیوم در مرداد ماه سال ۹۸ در مقایسه با مدت زمان مشابه در سال گذشته، نشان‌دهنده کاهش ۳۲ درصدی تولیدات آلومینیوم در مرداد ماه سال جاری نسبت به مدت زمان مشابه در سال گذشته است.

تفاهم‌نامه همکاری مشترک بین مرکز تحقیقات فرآوری مواد معدنی ایران و پژوهشکده فرآوری مواد معدنی جهاد دانشگاهی صبح امروز با حضور رییس هیات عامل ایمیدرو و رییس جهاد دانشگاهی امضا شد.

مرکز آمار ایران اعلام کرد: بیش‌ترین سرمایه‌گذاری زیست‌محیطی در معادن استخراج سنگ آهن انجام شده است.

مدیر منابع انسانی و پشتیبانی ایمیدرو خواستار تعامل بیشتر مدیران منابع انسانی شرکت‌ها، مجتمع‌ها و طرح‌های تابعه سازمان در استراتژی جذب و توسعه منابع انسانی شد.

مدیرعامل منطقه ویژه اقتصادی پارسیان خبر داد: هیات دولت “مجوز مرز مجاز ورود و خروج کالا و مسافر” برای این منطقه را صادر کرد.

گروه فرآیند صنایع معدنی شرکت مهندسی بین‌المللی فولادتکنیک در گزارشی تحلیلی وضعیت فلز وانادیوم را مورد بررسی قرار داده است. در راستای توجه ویژه به بومی‌سازی و رونق صنایع فلزات غیرآهنی که یکی از رسالت‌های همایش چشم‌انداز صنایع غیرآهنی ایران و فناوری‌های وابسته با نگاهی به تولید و بازار است، این گزارش تهیه شده است.

اولین روز بازار فولاد بعد از تعطیلات نشان داد که تغییر چندانی با هفته قبل از آن وجود نداشته است؛ اگرچه این آینه تمام‌نمایی از رخدادهای واقعی در بازار فولاد به‌شمار نمی‌رود، زیرا دیروز را هم باید یک زمان نیمه‌تعطیل به‌شمار آورد. این یعنی بازار فولاد را باید از اواسط هفته آینده به‌صورت واقعی مورد رهگیری قرار داد آن هم در شرایطی که این بازار عادت دارد چند روز بعد از دهه اول محرم هم ضعف معاملات داشته باشد.

مدیرعامل شرکت تراپا سیستم که در زمینه تولید پروفیل‌‌های نبشی، کنج، بوردر و کفشورهای خطی نسل جدید فعالیت می‌کند، در مورد دسترسی به مواد اولیه آلومینیومی، گفت: خرید مواد اولیه آلومینیومی برای شرکت‌های تولیدکننده، مشکل‌تر از گذشته شده؛ به گونه‌ای که ۶ ماه از سال، میزان عرضه شمش و بیلت آلومینیومی در بازار و بورس به میزان کافی است و امکان خرید برای تمامی تولیدکنندگان محصولات آلومینیومی وجود دارد اما در ۶ ماه دیگر سال، میزان عرضه بدون دلیل و ناگهانی کاهش می‌یابد و این عرضه نامتوازن مواد اولیه در بازار، امکان برنامه‌ریزی و تولید منظم را از تولیدکنندگان می‌گیرد.

مدیرعامل شرکت نوین‌گداز امین که در زمینه تولید شمش‌های آلیاژی فعالیت می‌کند، درخصوص نبود زیرساخت‌های مناسب برای واردات یا صادرات، گفت: کشور ما در زمینه تولید شمش آلومینیوم اولیه، به کشورهای دیگر وابسته است و باید مواد اولیه مورد نیاز خود را از کشورهای هند و استرالیا وارد کند اما با این حال، علی‌رغم دانستن این موضوع در این سال‌ها اقدامی در جهت سهولت تامین آلومینا در کشور انجام نگرفته و با وضع تحریم‌ها اوضاع پیچیده‌تر نیز شده است. در حال حاضر راه‌های وارداتی و صادراتی کاملا بسته شده است.

مردم ایران از دیرباز به ظروف مسی علاقمند بودند اما با افزایش قیمت مس، این نوع ظروف به مرور زمان از لیست خرید مردم در حال خروج است. کاهش تقاضا، میزان تولید و فعالیت کارخانه‌ها را تا حد زیادی تحت شعاع خود قرار داده است.

مهم‌ترین انتظار بخش معدن و فعالان بخش خصوصی از دولت، واگذاری تصمیمات صنفی به تشکل‌هاست تا بتوانند در زمان و مکان مناسب، تصمیم درست بگیرند و صرفا دولت نقش نهاد نظارتی را ایفا کند.

دبیر سندیکای صنایع آلومینیوم ایران در خصوص تاثیر تحریم‌ها بر صنعت آلومینیوم، گفت: تاثیر تحریم‌ها بر صنعت آلومینیوم بیشتر در واردات آلومینا و تامین مواد اولیه، چشمگیر و قابل توجه است؛ در حال حاضر تنها یک سوم نیاز کشور به آلومینا از داخل تامین می‌شود و بخش عمده آن باید از طریق واردات جبران شود و به همین خاطر در زمینه تامین مواد اولیه به سایر کشورها محتاج هستیم که وجود تحریم‌ها واردات این محصولات را دشوارتر کرده است.

معاون امور معادن و صنایع معدنی وزارت صمت گفت: از اول مهرماه امسال، صادرات مواد‌‌معدنی‌‌‌ ‌خام مشمول عوارض ۲۰ تا ۲۵ درصدی می‌شود.

براساس آمارهای بانک صنعت و معدن، چهار طرح فولاد میانه (آذربایجان شرقی)، سپید دشت (چهارمحال و بختیاری)، قائنات (خراسان جنوبی) و شادگان (خوزستان)، در مجموع یک میلیارد و ۱۵۳ میلیون یورو از این بانک دریافت کردند که بیش از ۳۸ درصد تسهیلات تخصیصی به طرح‌های فولادی است.

میزان صدور مجوزهای معدنی (گواهی کشف، پروانه اکتشاف و پروانه بهره‌برداری) طی ۴ ماهه نخست ۹۸ افزایش یافت.

در جلسه پیگیری تامین آلومینای مورد نیاز صنعت آلومینیوم کشور بر ضرورت توجه به ظرفیت‌های معدنی و تامین مواد اولیه از تولیدات داخلی کشور تاکید شد.

جلسه رونق تولید و بررسی نحوه مشارکت سازمان ایمیدرو و شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران در طرح‌های صنعتی و معدنی، طرح‌های اکتشافی و زیر‌ساختی به خصوص مشارکت در طرح احیا، فعال‌سازی و توسعه معادن کوچک‌مقیاس برگزار شد.

دبیر انجمن زغال‌سنگ ایران، از عمده مشکلات معدنکاران زغال‌سنگ را نابرابری قیمت داخلی با قیمت بازارهای جهانی دانست و گفت:‌ در حال حاضر قیمت جهانی زغال‌سنگ دو برابر قیمت بازارهای داخلی است و این امر تمایل معدنکاران را به صادرات افزایش می‌دهد، اما به دلیل اینکه قراردادهای بلندمدت با ذوب آهن دارند مجبور هستند به تعهد خود عمل کنند.

ارزیابی‌ها حکایت از آن دارد که فلزات غیرآهنی نقش بی‌بدیلی در رشد و توسعه صنایع ایفا می‌کنند. مطابق با بررسی‌ها آلومینیوم به‌عنوان یکی از اضلاع اصلی فلزات غیرآهنی، پس از فولاد بیشترین تولید و مصرف را در جهان دارد و میزان مصرف آن به تنهایی از مجموع فلزات غیرآهنی دیگر بیشتر است؛ به‌گونه‌ای که آن را فلز قرن ۲۱ نامیده‌اند.

سیاست دولت نسبت به توسعه زنجیره ارزش فولاد را می‌توان در رویکردهایی مانند تامین کامل نیاز داخل در کل زنجیره، افزایش تولید با تمرکز بر مسائل اجتماعی و سیاسی تا مسائل اقتصادی، تقسیم حاشیه سود قابل توجه بخش معدن درکل زنجیره به منظور افزایش جذابیت سرمایه‌گذاری در حلقه فولاد همراه با حفظ نفوذ در شرکت‌های بزرگ خصوصی شده به منظور در اختیار داشتن ابزارهای کنترلی خلاصه کرد. این سیاست کاملا متناقض با اصول بازار آزاد که با هدف اصلی توسعه صنعت فولاد اجرا می‌شود، نتایج دلخواه لازم را نداشته، زیرا از یک سو میزان دخالت دولت در بازار را افزایش داده و از سوی دیگر انتظاراتی فراتر از وظایف ذاتی دولت را در فعالین صنعت فولاد ایجاد کرده است؛ اساسا منافع یک حلقه درتضاد با منافع حلقه دیگر خواهد بود و کنترل این تضاد در آشفتگی‌های بازار مانند نوسانات نرخ ارز و افزایش قیمت آن در ساختار معیوب اقتصادی کشور سخت و در مواردی غیر ممکن است. در چنین مواردی دولت چاره‌ای جز استفاده از ابزار مقررات‌گذاری خود نداشته و به همین دلیل، دست به صدور بخشنامه‌ها، ابلاغیه‌ها و مصوبات متعددی می‌زند.

رئیس هیات عامل ایمیدرو خواستار انجام پژوهشی برای مقایسه عملکرد شرکت‌های بزرگ معدن و صنایع معدنی ایران با شرکت‌های مشابه در جهان شد و تاکید کرد: انجمن مهندسی معدن در نشست‌های به‌روزآوری استراتژی ایمیدرو حضور یابد.

یازدهمین نمایشگاه بین‌المللی متالورژی، فولاد، ریخته‌گری، ماشین‌آلات و صنایع وابسته با حضـور مدیرعامل فولاد مبارکه، مدیرکل دفتر صنایع معدنی و مشاور معاونت امور معــــــادن و صنایع معدنی، مدیرکل سازمان صنعت، معدن و تجارت استان اصفهان و بیش از ۱۲۰ شرکت فعال در حوزه فولاد، متالورژی و صنایع وابسته از ۱۰ تا ۱۳ شهریورماه در محل دائمی نمایشگاه‌های اصفهان برگزار شد.

مدیرعامل شرکت تبرید کاران که از سال ۸۸ در زمینه ساخت رادیاتورهای آلومینیومی فعال است، به مقایسه قطعات ریختگی تولید داخلی با سایر کشورها پرداخت و گفت: تولید قطعات ریختگی در کشور چین با اینکه به شیوه دستی یا ماسه‌ای و در تناژ کم، انجام می‌شود؛ با این حال به دلیل دقت بالاهنگام تولید، استاندارد قابل قبولی دارد.

با اعمال تحریم‌ها توسط دولت آمریکا، برخی از کشورهای همسایه می‌خواهند از آب گل‌آلود ماهی بگیرند؛ مواد خام و محصولات صنایع فلزی را با قیمت پایین از ایران خریداری کرده و با نام خود، به سایر کشورهای اروپایی و آسیایی با قیمت بالاتری صادر ‌می‌کنند.

وضعیت بازار فولاد کشور طی یکی دو سال اخیر به‌دلیل نوسانات ارزی دچار مشکل شده و از یک سو برخی صنایع پایین‌دستی مانند تولیدکنندگان میلگرد و نوردکاران نسبت به کمبود مواد اولیه و صادرات شمش فولاد ابراز نارضایتی می‌کنند و از سوی دیگر تولیدکنندگان شمش نیز ادعا دارند که تقاضای این محصول در کشور به اندازه تولید نیست و مازاد تولید باید صادر شود. اگر صادرات حتما باید انجام شود، رفع نیاز داخلی از آن مهم‌تر است و ابتدا باید مواد اولیه مورد نیاز واحدهای تولیدی در کشور به‌طور کامل تامین شود و سپس صادرات انجام شود. در غیر این صورت، صنایع پایین‌دستی به‌دلیل کمبود مواد اولیه مجبور به کاهش تولید می‌شوند و این کاهش میزان تولید می‌تواند کارخانه‌ها را به مرز ورشکستگی و تعطیلی بکشاند. در همین خصوص برای بررسی وضعیت بازار میلگرد، با احمد خوروش، مدیرعامل مجتمع فولاد کویر به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده میلگردهای ساختمانی در کشور به گپ‌وگفت نشسته‌ایم که در ادامه می‌خوانید.

تحلیل‌گران موسسه Fitch Solutions در آخرین ارزیابی خود اعلام کردند با وجود خطرات ناشی از تشدید اختلافات تجاری بین ایالات‌متحده و چین، چشم‌انداز تقاضای کلی چین برای فلزات در سه‌ماهه‌ چهارم سال ۲۰۱۹ مثبت است.

نایب رئیس کمیسیون معادن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی ایران گفت: با توجه به اینکه در حوزه سنگ‌آهن، تقاضا نسبت به عرضه بیشتر بوده و کارخانجات فولادی تا سال آینده با کمبود مواد اولیه مواجه نخواهند بود، باید تولیدکنندگان کنسانتره و گندله بتوانند، آزادانه صادرات داشته باشند، این عوارض سنگینی که برای صادرات وضع شده است، آزادی عمل را از فعالان این صنف می‌گیرد.

از آنجا که نزدیک به ۸۷٫۸ میلیون تن ظرفیت به فولاد جهان در ۳ سال آینده افزوده خواهد شد و ۵۳٫۴ میلیون تن آن مربوط به آسیاست لذا می توان نتیجه گرفت که احتمالاً آسیا در ظرفیت سازی در حوزه فولاد در صدر جهان قرار خواهد گرفت.